ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା ଚାଲୀସା
ନମୋ ନମୋ ଦୁର୍ଗେ ସୁଖ କରନୀ ।
ନମୋ ନମୋ ଅଂବେ ଦୁଃଖ ହରନୀ ॥ ୧ ॥
ନିରଂକାର ହୈ ଜ୍ୟୋତି ତୁମ୍ହାରୀ ।
ତିହୂ ଲୋକ ଫୈଲୀ ଉଜିଯାରୀ ॥ ୨ ॥
ଶଶି ଲଲାଟ ମୁଖ ମହାଵିଶାଲା ।
ନେତ୍ର ଲାଲ ଭୃକୁଟି ଵିକରାଲା ॥ ୩ ॥
ରୂପ ମାତୁ କୋ ଅଧିକ ସୁହାଵେ ।
ଦରଶ କରତ ଜନ ଅତି ସୁଖ ପାଵେ ॥ ୪ ॥
ତୁମ ସଂସାର ଶକ୍ତି ଲଯ କୀନା ।
ପାଲନ ହେତୁ ଅନ୍ନ ଧନ ଦୀନା ॥ ୫ ॥
ଅନ୍ନପୂର୍ଣା ହୁଯି ଜଗ ପାଲା ।
ତୁମ ହୀ ଆଦି ସୁଂଦରୀ ବାଲା ॥ ୬ ॥
ପ୍ରଲଯକାଲ ସବ ନାଶନ ହାରୀ ।
ତୁମ ଗୌରୀ ଶିଵ ଶଂକର ପ୍ୟାରୀ ॥ ୭ ॥
ଶିଵ ଯୋଗୀ ତୁମ୍ହରେ ଗୁଣ ଗାଵେମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁ ତୁମ୍ହେଂ ନିତ ଧ୍ୟାଵେମ୍ ॥ ୮ ॥
ରୂପ ସରସ୍ଵତୀ କା ତୁମ ଧାରା ।
ଦେ ସୁବୁଦ୍ଧି ଋଷି ମୁନିନ ଉବାରା ॥ ୯ ॥
ଧରା ରୂପ ନରସିଂହ କୋ ଅଂବା ।
ପରଗଟ ଭଯି ଫାଡ କେ ଖଂବା ॥ ୧୦ ॥
ରକ୍ଷା କର ପ୍ରହ୍ଲାଦ ବଚାଯୋ ।
ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ କୋ ସ୍ଵର୍ଗ ପଠାଯୋ ॥ ୧୧ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପ ଧରୋ ଜଗ ମାହୀମ୍ ।
ଶ୍ରୀ ନାରାଯଣ ଅଂଗ ସମାହୀମ୍ ॥ ୧୨ ॥
କ୍ଷୀରସିଂଧୁ ମେଂ କରତ ଵିଲାସା ।
ଦଯାସିଂଧୁ ଦୀଜୈ ମନ ଆସା ॥ ୧୩ ॥
ହିଂଗଲାଜ ମେଂ ତୁମ୍ହୀଂ ଭଵାନୀ ।
ମହିମା ଅମିତ ନ ଜାତ ବଖାନୀ ॥ ୧୪ ॥
ମାତଂଗୀ ଧୂମାଵତି ମାତା ।
ଭୁଵନେଶ୍ଵରୀ ବଗଲା ସୁଖଦାତା ॥ ୧୫ ॥
ଶ୍ରୀ ଭୈରଵ ତାରା ଜଗ ତାରିଣୀ ।
ଛିନ୍ନ ଭାଲ ଭଵ ଦୁଃଖ ନିଵାରିଣୀ ॥ ୧୬ ॥
କେହରି ଵାହନ ସୋହ ଭଵାନୀ ।
ଲାଂଗୁର ଵୀର ଚଲତ ଅଗଵାନୀ ॥ ୧୭ ॥
କର ମେଂ ଖପ୍ପର ଖଡଗ ଵିରାଜେ ।
ଜାକୋ ଦେଖ କାଲ ଡର ଭାଜେ ॥ ୧୮ ॥
ତୋହେ କର ମେଂ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ରିଶୂଲା ।
ଜାତେ ଉଠତ ଶତ୍ରୁ ହିଯ ଶୂଲା ॥ ୧୯ ॥
ନଗରକୋଟି ମେଂ ତୁମ୍ହୀଂ ଵିରାଜତ ।
ତିହୁଁ ଲୋକ ମେଂ ଡଂକା ବାଜତ ॥ ୨୦ ॥
ଶୁଂଭ ନିଶୁଂଭ ଦାନଵ ତୁମ ମାରେ ।
ରକ୍ତବୀଜ ଶଂଖନ ସଂହାରେ ॥ ୨୧ ॥
ମହିଷାସୁର ନୃପ ଅତି ଅଭିମାନୀ ।
ଜେହି ଅଘ ଭାର ମହୀ ଅକୁଲାନୀ ॥ ୨୨ ॥
ରୂପ କରାଲ କାଲିକା ଧାରା ।
ସେନ ସହିତ ତୁମ ତିହି ସଂହାରା ॥ ୨୩ ॥
ପଡୀ ଭୀଢ ସଂତନ ପର ଜବ ଜବ ।
ଭଯି ସହାଯ ମାତୁ ତୁମ ତବ ତବ ॥ ୨୪ ॥
ଅମରପୁରୀ ଅରୁ ବାସଵ ଲୋକା ।
ତବ ମହିମା ସବ କହେଂ ଅଶୋକା ॥ ୨୫ ॥
ଜ୍ଵାଲା ମେଂ ହୈ ଜ୍ୟୋତି ତୁମ୍ହାରୀ ।
ତୁମ୍ହେଂ ସଦା ପୂଜେଂ ନର ନାରୀ ॥ ୨୬ ॥
ପ୍ରେମ ଭକ୍ତି ସେ ଜୋ ଯଶ ଗାଵେମ୍ ।
ଦୁଃଖ ଦାରିଦ୍ର ନିକଟ ନହିଂ ଆଵେମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଧ୍ୟାଵେ ତୁମ୍ହେଂ ଜୋ ନର ମନ ଲାଯି ।
ଜନ୍ମ ମରଣ ତେ ସୌଂ ଛୁଟ ଜାଯି ॥ ୨୮ ॥
ଜୋଗୀ ସୁର ମୁନି କହତ ପୁକାରୀ ।
ଯୋଗ ନ ହୋଯି ବିନ ଶକ୍ତି ତୁମ୍ହାରୀ ॥ ୨୯ ॥
ଶଂକର ଆଚାରଜ ତପ କୀନୋ ।
କାମ ଅରୁ କ୍ରୋଧ ଜୀତ ସବ ଲୀନୋ ॥ ୩୦ ॥
ନିଶିଦିନ ଧ୍ୟାନ ଧରୋ ଶଂକର କୋ ।
କାହୁ କାଲ ନହିଂ ସୁମିରୋ ତୁମକୋ ॥ ୩୧ ॥
ଶକ୍ତି ରୂପ କୋ ମରମ ନ ପାଯୋ ।
ଶକ୍ତି ଗଯୀ ତବ ମନ ପଛତାଯୋ ॥ ୩୨ ॥
ଶରଣାଗତ ହୁଯି କୀର୍ତି ବଖାନୀ ।
ଜଯ ଜଯ ଜଯ ଜଗଦଂବ ଭଵାନୀ ॥ ୩୩ ॥
ଭଯି ପ୍ରସନ୍ନ ଆଦି ଜଗଦଂବା ।
ଦଯି ଶକ୍ତି ନହିଂ କୀନ ଵିଲଂବା ॥ ୩୪ ॥
ମୋକୋ ମାତୁ କଷ୍ଟ ଅତି ଘେରୋ ।
ତୁମ ବିନ କୌନ ହରୈ ଦୁଃଖ ମେରୋ ॥ ୩୫ ॥
ଆଶା ତୃଷ୍ଣା ନିପଟ ସତାଵେମ୍ ।
ରିପୁ ମୂରଖ ମୋହି ଅତି ଦର ପାଵୈମ୍ ॥ ୩୬ ॥
ସୁମିରୌଂ ଇକଚିତ ତୁମ୍ହେଂ ଭଵାନୀ ॥ ୩୭ ॥
କରୋ କୃପା ହେ ମାତୁ ଦଯାଲା ।
ଋଦ୍ଧି-ସିଦ୍ଧି ଦେ କରହୁ ନିହାଲା । ୩୮ ॥
ଜବ ଲଗି ଜିଯୂ ଦଯା ଫଲ ପାଵୂ ।
ତୁମ୍ହରୋ ଯଶ ମୈଂ ସଦା ସୁନାଵୂ ॥ ୩୯ ॥
ଦୁର୍ଗା ଚାଲୀସା ଜୋ ଗାଵୈ ।
ସବ ସୁଖ ଭୋଗ ପରମପଦ ପାଵୈ ॥ ୪୦ ॥
ଦେଵୀଦାସ ଶରଣ ନିଜ ଜାନୀ ।
କରହୁ କୃପା ଜଗଦଂବ ଭଵାନୀ ॥
॥ ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା ଚାଲୀସା: ଶକ୍ତି ସ୍ୱରୂପିଣୀ ମା’ଙ୍କ କୃପା ଓ ପାଠ ବିଧି ॥
୧. ପରିଚୟ (Introduction)
ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା ଚାଲୀସା ହେଉଛି ମା’ ଜଗଦମ୍ବାଙ୍କର ଅପାର ମହିମା ଏବଂ ଶକ୍ତିକୁ ଗାନ କରୁଥିବା ଚାଳିଶିଟି ପବିତ୍ର ଚୌପାଇ । ମା’ ଦୁର୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିଶକ୍ତି, ଯିଏ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ଅଧର୍ମର ବିନାଶ କରନ୍ତି । ଏହି ଚାଲୀସାରେ ମା’ଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, କାଳୀ) ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଅସୁର ବିନାଶର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଯେକୌଣସି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ମା’ଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହୋଇ ଏହାକୁ ପାଠ କଲେ, ମା’ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିଥାନ୍ତି ।
୨. ପାଠ କରିବାର ଲାଭ (Benefits)
ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା ଚାଲୀସା ନିୟମିତ ପାଠ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶୁଭଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ:
ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତିରୁ ରକ୍ଷା: ଏହା ପାଠ କଲେ ଘରୁ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ବାଧା ଶାନ୍ତ ହୁଏ ।
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଓ ମାନସିକ ଶକ୍ତି: ବ୍ୟକ୍ତିର ମନୋବଳ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଏବଂ ମାନସିକ ଚିନ୍ତାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।
ଋଦ୍ଧି-ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି: ଜୀବନରେ ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଅଷ୍ଟୈଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଆଗମନ ହୋଇଥାଏ ।
ଭୟ ନାଶ: ଅଜ୍ଞାତ ଭୟ ଏବଂ ଦୁଃଖ-କଷ୍ଟରୁ ମା’ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି ।
୩. ପାଠ ବିଧି (Method)
ଶୁଦ୍ଧତା: ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ନାଲି ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତୁ ।
ଆସନ: ମା’ଙ୍କ ଫଟୋ ବା ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ କୁଶ ବା ଉଲ୍ ଆସନରେ ବସନ୍ତୁ ।
ଦୀପ: ମା’ଙ୍କ ପାଖରେ ଗିଅର ଏକ ଅଖଣ୍ଡ ଦୀପ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳନ କରନ୍ତୁ ।
ସଂକଳ୍ପ: ମା’ଙ୍କୁ ନିଜର ମନସ୍କାମନା ଜଣାଇ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପାଠ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ ।
୪. ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ (Place & Time)
ସମୟ: ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ପ୍ରାତଃ ସମୟ) କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତୀ ସମୟରେ ପାଠ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ବିଶେଷ କରି ନବରାତ୍ରୀ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଧିକ ।
ସ୍ଥାନ: ନିଜ ଘରର ପବିତ୍ର ଠାକୁର ଘର କିମ୍ବା କୌଣସି ଦେବୀ ମନ୍ଦିରରେ ବସି ଏହାକୁ ପାଠ କରାଯାଇପାରେ ।
୬. ବିଶେଷ ସୂଚନା (Technical Note)
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରଟି ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀର ଶବ୍ଦାବଳୀକୁ ଆଧାର କରି ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ସଠିକ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧତା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଦିଗ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ:
'ୟ' (Ya): ଓଡ଼ିଆରେ ଅନେକ ସମୟରେ 'ଜ' ର ଉଚ୍ଚାରଣ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ 'ୟ' ଲେଖାଯାଇଛି (ଉଦାହରଣ: ଜ୍ୟୋତି, ଉଜିଯାରୀ) । ଏହାକୁ 'Ya' ଭଳି ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତୁ ।
'ୱ' (Wa/Va): ସଂସ୍କୃତ ଧ୍ୱନି 'Va' ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆରେ 'ୱ' ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି (ଉଦାହରଣ: ଵିଶାଲା, ଵିକରାଲା) । ଏହାକୁ 'Wa' କିମ୍ବା 'Va' ଭଳି ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତୁ, 'Ba' ପରି ନୁହେଁ ।
'ଲ' (La): ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ 'ଳ' ର ବ୍ୟବହାର ଅଧିକ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସ୍କୃତ ମୂଳ ଶବ୍ଦ ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ 'ଲ' ରଖାଯାଇଛି ।
ଶୁଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚାରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ମା’ଙ୍କ କୃପା ଲାଭ କରନ୍ତୁ । ଜୟ ମା’ ଦୁର୍ଗା !