।।ଆସନ।।
କଥା ପ୍ରାରମ୍ଭ ହୋତ ହୈ। ସୁନହୁଁ ବୀର ହନୁମାନ।।
ଆସାନ ଲୀଜୋ ପ୍ରେମ ସେ। କରହୁଁ ସଦା କଲ୍ୟାଣ।।
|| ଶ୍ଲୋକ ||
ଶାନ୍ତଂ ଶାଶ୍ବତମପ୍ରମେୟମନଘଂ ନିର୍ବାଣଶାନ୍ତିପ୍ରଦଂ,
ବ୍ରହ୍ମାଶମ୍ଭୁଫଣୀନ୍ଦ୍ରସେବ୍ୟମନିଶଂ ବେଦାନ୍ତବେଦ୍ୟଂ ବିଭୁମ୍,
ରାମାଖ୍ୟଂ ଜଗଦୀଶ୍ବରଂ ସୁରଗୁରୁଂ ମାୟାମନୁଷ୍ୟଂ ହରିଂ,
ବନ୍ଦେऽହଂ କରୁଣାକରଂ ରଘୁବରଂ ଭୂପାଲଚୂଡାମଣିମ୍।।1।।
ନାନ୍ୟା ସ୍ପୃହା ରଘୁପତେ ହୃଦୟେऽସ୍ମଦୀୟେ
ସତ୍ୟଂ ବଦାମି ଚ ଭବାନଖିଲାନ୍ତରାତ୍ମା।
ଭକ୍ତିଂ ପ୍ରୟଛ୍ଛ ରଘୁପୁଙ୍ଗବ ନିର୍ଭରାଂ ମେ
କାମାଦିଦୋଷରହିତଂ କୁରୁ ମାନସଂ ଚ।।2।।
ଅତୁଲିତବଲଧାମଂ ହେମଶୈଲାଭଦେହଂ
ଦନୁଜବନକୃଶାନୁଂ ଜ୍ଞାନିନାମଗ୍ରଗଣ୍ୟମ୍।
ସକଲଗୁଣନିଧାନଂ ବାନରାଣାମଧୀଶଂ
ରଘୁପତିପ୍ରିୟଭକ୍ତଂ ବାତଜାତଂ ନମାମି।।3।।
ଜାମବଂତ କେ ବଚନ ସୁହାଏ। ସୁନି ହନୁମଂତ ହୃଦୟ ଅତି ଭାଏ।।
ତବ ଲଗି ମୋହି ପରିଖେହୁ ତୁମ୍ହ ଭାଈ। ସହି ଦୁଖ କଂଦ ମୂଲ ଫଲ ଖାଈ।।
ଜବ ଲଗି ଆବୌଂ ସୀତହି ଦେଖୀ। ହୋଇହି କାଜୁ ମୋହି ହରଷ ବିସେଷୀ।।
ୟହ କହି ନାଇ ସବନ୍ହି କହୁଁ ମାଥା। ଚଲେଉ ହରଷି ହିୟଁ ଧରି ରଘୁନାଥା।।
ସିଂଧୁ ତୀର ଏକ ଭୂଧର ସୁଂଦର। କୌତୁକ କୂଦି ଚଢ଼େଉ ତା ଊପର।।
ବାର ବାର ରଘୁବୀର ସଁଭାରୀ। ତରକେଉ ପବନତନୟ ବଲ ଭାରୀ।।
ଜେହିଂ ଗିରି ଚରନ ଦେଇ ହନୁମଂତା। ଚଲେଉ ସୋ ଗା ପାତାଲ ତୁରଂତା।।
ଜିମି ଅମୋଘ ରଘୁପତି କର ବାନା। ଏହୀ ଭାଁତି ଚଲେଉ ହନୁମାନା।।
ଜଲନିଧି ରଘୁପତି ଦୂତ ବିଚାରୀ। ତୈଂ ମୈନାକ ହୋହି ଶ୍ରମହାରୀ।।
ଦୋ0- ହନୂମାନ ତେହି ପରସା କର ପୁନି କୀନ୍ହ ପ୍ରନାମ।
ରାମ କାଜୁ କୀନ୍ହେଂ ବିନୁ ମୋହି କହାଁ ବିଶ୍ରାମ।।1।।
ଜାତ ପବନସୁତ ଦେବନ୍ହ ଦେଖା। ଜାନୈଂ କହୁଁ ବଲ ବୁଦ୍ଧି ବିସେଷା।।
ସୁରସା ନାମ ଅହିନ୍ହ କୈ ମାତା। ପଠଇନ୍ହି ଆଇ କହୀ ତେହିଂ ବାତା।।
ଆଜୁ ସୁରନ୍ହ ମୋହି ଦୀନ୍ହ ଅହାରା। ସୁନତ ବଚନ କହ ପବନକୁମାରା।।
ରାମ କାଜୁ କରି ଫିରି ମୈଂ ଆବୌଂ। ସୀତା କଇ ସୁଧି ପ୍ରଭୁହି ସୁନାବୌଂ।।
ତବ ତବ ବଦନ ପୈଠିହଉଁ ଆଈ। ସତ୍ୟ କହଉଁ ମୋହି ଜାନ ଦେ ମାଈ।।
କବନେହୁଁ ଜତନ ଦେଇ ନହିଂ ଜାନା। ଗ୍ରସସି ନ ମୋହି କହେଉ ହନୁମାନା।।
ଜୋଜନ ଭରି ତେହିଂ ବଦନୁ ପସାରା। କପି ତନୁ କୀନ୍ହ ଦୁଗୁନ ବିସ୍ତାରା।।
ସୋରହ ଜୋଜନ ମୁଖ ତେହିଂ ଠୟଊ। ତୁରତ ପବନସୁତ ବତ୍ତିସ ଭୟଊ।।
ଜସ ଜସ ସୁରସା ବଦନୁ ବଢାବା। ତାସୁ ଦୂନ କପି ରୂପ ଦେଖାବା।।
ସତ ଜୋଜନ ତେହିଂ ଆନନ କୀନ୍ହା। ଅତି ଲଘୁ ରୂପ ପବନସୁତ ଲୀନ୍ହା।।
ବଦନ ପଇଠି ପୁନି ବାହେର ଆବା। ମାଗା ବିଦା ତାହି ସିରୁ ନାବା।।
ମୋହି ସୁରନ୍ହ ଜେହି ଲାଗି ପଠାବା। ବୁଧି ବଲ ମରମୁ ତୋର ମୈ ପାବା।।
ଦୋ0-ରାମ କାଜୁ ସବୁ କରିହହୁ ତୁମ୍ହ ବଲ ବୁଦ୍ଧି ନିଧାନ।
ଆସିଷ ଦେହ ଗଈ ସୋ ହରଷି ଚଲେଉ ହନୁମାନ।।2।।
ନିସିଚରି ଏକ ସିଂଧୁ ମହୁଁ ରହଈ। କରି ମାୟା ନଭୁ କେ ଖଗ ଗହଈ।।
ଜୀବ ଜଂତୁ ଜେ ଗଗନ ଉଡାହୀଂ। ଜଲ ବିଲୋକି ତିନ୍ହ କୈ ପରିଛାହୀଂ।।
ଗହଇ ଛାହଁ ସକ ସୋ ନ ଉଡାଈ। ଏହି ବିଧି ସଦା ଗଗନଚର ଖାଈ।।
ସୋଇ ଛଲ ହନୂମାନ କହଁ କୀନ୍ହା। ତାସୁ କପଟୁ କପି ତୁରତହିଂ ଚୀନ୍ହା।।
ତାହି ମାରି ମାରୁତସୁତ ବୀରା। ବାରିଧି ପାର ଗୟଉ ମତିଧୀରା।।
ତହାଁ ଜାଇ ଦେଖୀ ବନ ସୋଭା। ଗୁଂଜତ ଚଂଚରୀକ ମଧୁ ଲୋଭା।।
ନାନା ତରୁ ଫଲ ଫୂଲ ସୁହାଏ। ଖଗ ମୃଗ ବୃଂଦ ଦେଖି ମନ ଭାଏ।।
ସୈଲ ବିସାଲ ଦେଖି ଏକ ଆଗେଂ। ତା ପର ଧାଇ ଚଢେଉ ଭୟ ତ୍ୟାଗେଂ।।
ଉମା ନ କଛୁ କପି କୈ ଅଧିକାଈ। ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ ଜୋ କାଲହି ଖାଈ।।
ଗିରି ପର ଚଢି ଲଂକା ତେହିଂ ଦେଖୀ। କହି ନ ଜାଇ ଅତି ଦୁର୍ଗ ବିସେଷୀ।।
ଅତି ଉତଂଗ ଜଲନିଧି ଚହୁ ପାସା। କନକ କୋଟ କର ପରମ ପ୍ରକାସା।।
ଛଂ=କନକ କୋଟ ବିଚିତ୍ର ମନି କୃତ ସୁଂଦରାୟତନା ଘନା।
ଚଉହଟ୍ଟ ହଟ୍ଟ ସୁବଟ୍ଟ ବୀଥୀଂ ଚାରୁ ପୁର ବହୁ ବିଧି ବନା।।
ଗଜ ବାଜି ଖଚ୍ଚର ନିକର ପଦଚର ରଥ ବରୂଥିନ୍ହ କୋ ଗନୈ।।
ବହୁରୂପ ନିସିଚର ଜୂଥ ଅତିବଲ ସେନ ବରନତ ନହିଂ ବନୈ।।1।।
ବନ ବାଗ ଉପବନ ବାଟିକା ସର କୂପ ବାପୀଂ ସୋହହୀଂ।
ନର ନାଗ ସୁର ଗଂଧର୍ବ କନ୍ୟା ରୂପ ମୁନି ମନ ମୋହହୀଂ।।
କହୁଁ ମାଲ ଦେହ ବିସାଲ ସୈଲ ସମାନ ଅତିବଲ ଗର୍ଜହୀଂ।
ନାନା ଅଖାରେନ୍ହ ଭିରହିଂ ବହୁ ବିଧି ଏକ ଏକନ୍ହ ତର୍ଜହୀଂ।।2।।
କରି ଜତନ ଭଟ କୋଟିନ୍ହ ବିକଟ ତନ ନଗର ଚହୁଁ ଦିସି ରଛ୍ଛହୀଂ।
କହୁଁ ମହିଷ ମାନଷୁ ଧେନୁ ଖର ଅଜ ଖଲ ନିସାଚର ଭଛ୍ଛହୀଂ।।
ଏହି ଲାଗି ତୁଲସୀଦାସ ଇନ୍ହ କୀ କଥା କଛୁ ଏକ ହୈ କହୀ।
ରଘୁବୀର ସର ତୀରଥ ସରୀରନ୍ହି ତ୍ୟାଗି ଗତି ପୈହହିଂ ସହୀ।।3।।
ଦୋ0-ପୁର ରଖବାରେ ଦେଖି ବହୁ କପି ମନ କୀନ୍ହ ବିଚାର।
ଅତି ଲଘୁ ରୂପ ଧରୌଂ ନିସି ନଗର କରୌଂ ପଇସାର।।3।।
ମସକ ସମାନ ରୂପ କପି ଧରୀ। ଲଂକହି ଚଲେଉ ସୁମିରି ନରହରୀ।।
ନାମ ଲଂକିନୀ ଏକ ନିସିଚରୀ। ସୋ କହ ଚଲେସି ମୋହି ନିଂଦରୀ।।
ଜାନେହି ନହୀଂ ମରମୁ ସଠ ମୋରା। ମୋର ଅହାର ଜହାଁ ଲଗି ଚୋରା।।
ମୁଠିକା ଏକ ମହା କପି ହନୀ। ରୁଧିର ବମତ ଧରନୀଂ ଢନମନୀ।।
ପୁନି ସଂଭାରି ଉଠି ସୋ ଲଂକା। ଜୋରି ପାନି କର ବିନୟ ସଂସକା।।
ଜବ ରାବନହି ବ୍ରହ୍ମ ବର ଦୀନ୍ହା। ଚଲତ ବିରଂଚି କହା ମୋହି ଚୀନ୍ହା।।
ବିକଲ ହୋସି ତୈଂ କପି କେଂ ମାରେ। ତବ ଜାନେସୁ ନିସିଚର ସଂଘାରେ।।
ତାତ ମୋର ଅତି ପୁନ୍ୟ ବହୂତା। ଦେଖେଉଁ ନୟନ ରାମ କର ଦୂତା।।
ଦୋ0-ତାତ ସ୍ବର୍ଗ ଅପବର୍ଗ ସୁଖ ଧରିଅ ତୁଲା ଏକ ଅଂଗ।
ତୂଲ ନ ତାହି ସକଲ ମିଲି ଜୋ ସୁଖ ଲବ ସତସଂଗ।।4।।
ପ୍ରବିସି ନଗର କୀଜେ ସବ କାଜା। ହୃଦୟଁ ରାଖି କୌସଲପୁର ରାଜା।।
ଗରଲ ସୁଧା ରିପୁ କରହିଂ ମିତାଈ। ଗୋପଦ ସିଂଧୁ ଅନଲ ସିତଲାଈ।।
ଗରୁଡ ସୁମେରୁ ରେନୂ ସମ ତାହୀ। ରାମ କୃପା କରି ଚିତବା ଜାହୀ।।
ଅତି ଲଘୁ ରୂପ ଧରେଉ ହନୁମାନା। ପୈଠା ନଗର ସୁମିରି ଭଗବାନା।।
ମଂଦିର ମଂଦିର ପ୍ରତି କରି ସୋଧା। ଦେଖେ ଜହଁ ତହଁ ଅଗନିତ ଜୋଧା।।
ଗୟଉ ଦସାନନ ମଂଦିର ମାହୀଂ। ଅତି ବିଚିତ୍ର କହି ଜାତ ସୋ ନାହୀଂ।।
ସୟନ କିଏ ଦେଖା କପି ତେହୀ। ମଂଦିର ମହୁଁ ନ ଦୀଖି ବୈଦେହୀ।।
ଭବନ ଏକ ପୁନି ଦୀଖ ସୁହାବା। ହରି ମଂଦିର ତହଁ ଭିନ୍ନ ବନାବା।।
ଦୋ0-ରାମାୟୁଧ ଅଂକିତ ଗୃହ ସୋଭା ବରନି ନ ଜାଇ।
ନବ ତୁଲସିକା ବୃଂଦ ତହଁ ଦେଖି ହରଷି କପିରାଇ।।5।।
ଲଂକା ନିସିଚର ନିକର ନିବାସା। ଇହାଁ କହାଁ ସଜ୍ଜନ କର ବାସା।।
ମନ ମହୁଁ ତରକ କରୈ କପି ଲାଗା। ତେହୀଂ ସମୟ ବିଭୀଷନୁ ଜାଗା।।
ରାମ ରାମ ତେହିଂ ସୁମିରନ କୀନ୍ହା। ହୃଦୟଁ ହରଷ କପି ସଜ୍ଜନ ଚୀନ୍ହା।।
ଏହି ସନ ହଠି କରିହଉଁ ପହିଚାନୀ। ସାଧୁ ତେ ହୋଇ ନ କାରଜ ହାନୀ।।
ବିପ୍ର ରୁପ ଧରି ବଚନ ସୁନାଏ। ସୁନତ ବିଭୀଷଣ ଉଠି ତହଁ ଆଏ।।
କରି ପ୍ରନାମ ପୂଁଛୀ କୁସଲାଈ। ବିପ୍ର କହହୁ ନିଜ କଥା ବୁଝାଈ।।
କୀ ତୁମ୍ହ ହରି ଦାସନ୍ହ ମହଁ କୋଈ। ମୋରେଂ ହୃଦୟ ପ୍ରୀତି ଅତି ହୋଈ।।
କୀ ତୁମ୍ହ ରାମୁ ଦୀନ ଅନୁରାଗୀ। ଆୟହୁ ମୋହି କରନ ବଡଭାଗୀ।।
ଦୋ0-ତବ ହନୁମଂତ କହୀ ସବ ରାମ କଥା ନିଜ ନାମ।
ସୁନତ ଜୁଗଲ ତନ ପୁଲକ ମନ ମଗନ ସୁମିରି ଗୁନ ଗ୍ରାମ।।6।।
ସୁନହୁ ପବନସୁତ ରହନି ହମାରୀ। ଜିମି ଦସନନ୍ହି ମହୁଁ ଜୀଭ ବିଚାରୀ।।
ତାତ କବହୁଁ ମୋହି ଜାନି ଅନାଥା। କରିହହିଂ କୃପା ଭାନୁକୁଲ ନାଥା।।
ତାମସ ତନୁ କଛୁ ସାଧନ ନାହୀଂ। ପ୍ରୀତି ନ ପଦ ସରୋଜ ମନ ମାହୀଂ।।
ଅବ ମୋହି ଭା ଭରୋସ ହନୁମଂତା। ବିନୁ ହରିକୃପା ମିଲହିଂ ନହିଂ ସଂତା।।
ଜୌ ରଘୁବୀର ଅନୁଗ୍ରହ କୀନ୍ହା। ତୌ ତୁମ୍ହ ମୋହି ଦରସୁ ହଠି ଦୀନ୍ହା।।
ସୁନହୁ ବିଭୀଷନ ପ୍ରଭୁ କୈ ରୀତୀ। କରହିଂ ସଦା ସେବକ ପର ପ୍ରୀତୀ।।
କହହୁ କବନ ମୈଂ ପରମ କୁଲୀନା। କପି ଚଂଚଲ ସବହୀଂ ବିଧି ହୀନା।।
ପ୍ରାତ ଲେଇ ଜୋ ନାମ ହମାରା। ତେହି ଦିନ ତାହି ନ ମିଲୈ ଅହାରା।।
ଦୋ0-ଅସ ମୈଂ ଅଧମ ସଖା ସୁନୁ ମୋହୂ ପର ରଘୁବୀର।
କୀନ୍ହୀ କୃପା ସୁମିରି ଗୁନ ଭରେ ବିଲୋଚନ ନୀର।।7।।
ଜାନତହୂଁ ଅସ ସ୍ବାମି ବିସାରୀ। ଫିରହିଂ ତେ କାହେ ନ ହୋହିଂ ଦୁଖାରୀ।।
ଏହି ବିଧି କହତ ରାମ ଗୁନ ଗ୍ରାମା। ପାବା ଅନିର୍ବାଚ୍ୟ ବିଶ୍ରାମା।।
ପୁନି ସବ କଥା ବିଭୀଷନ କହୀ। ଜେହି ବିଧି ଜନକସୁତା ତହଁ ରହୀ।।
ତବ ହନୁମଂତ କହା ସୁନୁ ଭ୍ରାତା। ଦେଖୀ ଚହଉଁ ଜାନକୀ ମାତା।।
ଜୁଗୁତି ବିଭୀଷନ ସକଲ ସୁନାଈ। ଚଲେଉ ପବନସୁତ ବିଦା କରାଈ।।
କରି ସୋଇ ରୂପ ଗୟଉ ପୁନି ତହବାଁ। ବନ ଅସୋକ ସୀତା ରହ ଜହବାଁ।।
ଦେଖି ମନହି ମହୁଁ କୀନ୍ହ ପ୍ରନାମା। ବୈଠେହିଂ ବୀତି ଜାତ ନିସି ଜାମା।।
କୃସ ତନ ସୀସ ଜଟା ଏକ ବେନୀ। ଜପତି ହୃଦୟଁ ରଘୁପତି ଗୁନ ଶ୍ରେନୀ।।
ଦୋ0-ନିଜ ପଦ ନୟନ ଦିଏଁ ମନ ରାମ ପଦ କମଲ ଲୀନ।
ପରମ ଦୁଖୀ ଭା ପବନସୁତ ଦେଖି ଜାନକୀ ଦୀନ।।8।।
ତରୁ ପଲ୍ଲବ ମହୁଁ ରହା ଲୁକାଈ। କରଇ ବିଚାର କରୌଂ କା ଭାଈ।।
ତେହି ଅବସର ରାବନୁ ତହଁ ଆବା। ସଂଗ ନାରି ବହୁ କିଏଁ ବନାବା।।
ବହୁ ବିଧି ଖଲ ସୀତହି ସମୁଝାବା। ସାମ ଦାନ ଭୟ ଭେଦ ଦେଖାବା।।
କହ ରାବନୁ ସୁନୁ ସୁମୁଖି ସୟାନୀ। ମଂଦୋଦରୀ ଆଦି ସବ ରାନୀ।।
ତବ ଅନୁଚରୀଂ କରଉଁ ପନ ମୋରା। ଏକ ବାର ବିଲୋକୁ ମମ ଓରା।।
ତୃନ ଧରି ଓଟ କହତି ବୈଦେହୀ। ସୁମିରି ଅବଧପତି ପରମ ସନେହୀ।।
ସୁନୁ ଦସମୁଖ ଖଦ୍ୟୋତ ପ୍ରକାସା। କବହୁଁ କି ନଲିନୀ କରଇ ବିକାସା।।
ଅସ ମନ ସମୁଝୁ କହତି ଜାନକୀ। ଖଲ ସୁଧି ନହିଂ ରଘୁବୀର ବାନ କୀ।।
ସଠ ସୂନେ ହରି ଆନେହି ମୋହି। ଅଧମ ନିଲଜ୍ଜ ଲାଜ ନହିଂ ତୋହୀ।।
ଦୋ0- ଆପୁହି ସୁନି ଖଦ୍ୟୋତ ସମ ରାମହି ଭାନୁ ସମାନ।
ପରୁଷ ବଚନ ସୁନି କାଢି ଅସି ବୋଲା ଅତି ଖିସିଆନ।।9।।
ସୀତା ତୈଂ ମମ କୃତ ଅପମାନା। କଟିହଉଁ ତବ ସିର କଠିନ କୃପାନା।।
ନାହିଂ ତ ସପଦି ମାନୁ ମମ ବାନୀ। ସୁମୁଖି ହୋତି ନ ତ ଜୀବନ ହାନୀ।।
ସ୍ୟାମ ସରୋଜ ଦାମ ସମ ସୁଂଦର। ପ୍ରଭୁ ଭୁଜ କରି କର ସମ ଦସକଂଧର।।
ସୋ ଭୁଜ କଂଠ କି ତବ ଅସି ଘୋରା। ସୁନୁ ସଠ ଅସ ପ୍ରବାନ ପନ ମୋରା।।
ଚଂଦ୍ରହାସ ହରୁ ମମ ପରିତାପଂ। ରଘୁପତି ବିରହ ଅନଲ ସଂଜାତଂ।।
ସୀତଲ ନିସିତ ବହସି ବର ଧାରା। କହ ସୀତା ହରୁ ମମ ଦୁଖ ଭାରା।।
ସୁନତ ବଚନ ପୁନି ମାରନ ଧାବା। ମୟତନୟାଁ କହି ନୀତି ବୁଝାବା।।
କହେସି ସକଲ ନିସିଚରିନ୍ହ ବୋଲାଈ। ସୀତହି ବହୁ ବିଧି ତ୍ରାସହୁ ଜାଈ।।
ମାସ ଦିବସ ମହୁଁ କହା ନ ମାନା। ତୌ ମୈଂ ମାରବି କାଢି କୃପାନା।।
ଦୋ0-ଭବନ ଗୟଉ ଦସକଂଧର ଇହାଁ ପିସାଚିନି ବୃଂଦ।
ସୀତହି ତ୍ରାସ ଦେଖାବହି ଧରହିଂ ରୂପ ବହୁ ମଂଦ।।10।।
ତ୍ରିଜଟା ନାମ ରାଛ୍ଛସୀ ଏକା। ରାମ ଚରନ ରତି ନିପୁନ ବିବେକା।।
ସବନ୍ହୌ ବୋଲି ସୁନାଏସି ସପନା। ସୀତହି ସେଇ କରହୁ ହିତ ଅପନା।।
ସପନେଂ ବାନର ଲଂକା ଜାରୀ। ଜାତୁଧାନ ସେନା ସବ ମାରୀ।।
ଖର ଆରୂଢ ନଗନ ଦସସୀସା। ମୁଂଡିତ ସିର ଖଂଡିତ ଭୁଜ ବୀସା।।
ଏହି ବିଧି ସୋ ଦଛ୍ଛିନ ଦିସି ଜାଈ। ଲଂକା ମନହୁଁ ବିଭୀଷନ ପାଈ।।
ନଗର ଫିରୀ ରଘୁବୀର ଦୋହାଈ। ତବ ପ୍ରଭୁ ସୀତା ବୋଲି ପଠାଈ।।
ୟହ ସପନା ମେଂ କହଉଁ ପୁକାରୀ। ହୋଇହି ସତ୍ୟ ଗଏଁ ଦିନ ଚାରୀ।।
ତାସୁ ବଚନ ସୁନି ତେ ସବ ଡରୀଂ। ଜନକସୁତା କେ ଚରନନ୍ହି ପରୀଂ।।
ଦୋ0-ଜହଁ ତହଁ ଗଈଂ ସକଲ ତବ ସୀତା କର ମନ ସୋଚ।
ମାସ ଦିବସ ବୀତେଂ ମୋହି ମାରିହି ନିସିଚର ପୋଚ।।11।।
ତ୍ରିଜଟା ସନ ବୋଲୀ କର ଜୋରୀ। ମାତୁ ବିପତି ସଂଗିନି ତୈଂ ମୋରୀ।।
ତଜୌଂ ଦେହ କରୁ ବେଗି ଉପାଈ। ଦୁସହୁ ବିରହୁ ଅବ ନହିଂ ସହି ଜାଈ।।
ଆନି କାଠ ରଚୁ ଚିତା ବନାଈ। ମାତୁ ଅନଲ ପୁନି ଦେହି ଲଗାଈ।।
ସତ୍ୟ କରହି ମମ ପ୍ରୀତି ସୟାନୀ। ସୁନୈ କୋ ଶ୍ରବନ ସୂଲ ସମ ବାନୀ।।
ସୁନତ ବଚନ ପଦ ଗହି ସମୁଝାଏସି। ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ ବଲ ସୁଜସୁ ସୁନାଏସି।।
ନିସି ନ ଅନଲ ମିଲ ସୁନୁ ସୁକୁମାରୀ। ଅସ କହି ସୋ ନିଜ ଭବନ ସିଧାରୀ।।
କହ ସୀତା ବିଧି ଭା ପ୍ରତିକୂଲା। ମିଲହି ନ ପାବକ ମିଟିହି ନ ସୂଲା।।
ଦେଖିଅତ ପ୍ରଗଟ ଗଗନ ଅଂଗାରା। ଅବନି ନ ଆବତ ଏକଉ ତାରା।।
ପାବକମୟ ସସି ସ୍ତ୍ରବତ ନ ଆଗୀ। ମାନହୁଁ ମୋହି ଜାନି ହତଭାଗୀ।।
ସୁନହି ବିନୟ ମମ ବିଟପ ଅସୋକା। ସତ୍ୟ ନାମ କରୁ ହରୁ ମମ ସୋକା।।
ନୂତନ କିସଲୟ ଅନଲ ସମାନା। ଦେହି ଅଗିନି ଜନି କରହି ନିଦାନା।।
ଦେଖି ପରମ ବିରହାକୁଲ ସୀତା। ସୋ ଛନ କପିହି କଲପ ସମ ବୀତା।।
ସୋ0-କପି କରି ହୃଦୟଁ ବିଚାର ଦୀନ୍ହି ମୁଦ୍ରିକା ଡାରୀ ତବ।
ଜନୁ ଅସୋକ ଅଂଗାର ଦୀନ୍ହି ହରଷି ଉଠି କର ଗହେଉ।।12।।
ତବ ଦେଖୀ ମୁଦ୍ରିକା ମନୋହର। ରାମ ନାମ ଅଂକିତ ଅତି ସୁଂଦର।।
ଚକିତ ଚିତବ ମୁଦରୀ ପହିଚାନୀ। ହରଷ ବିଷାଦ ହୃଦୟଁ ଅକୁଲାନୀ।।
ଜୀତି କୋ ସକଇ ଅଜୟ ରଘୁରାଈ। ମାୟା ତେଂ ଅସି ରଚି ନହିଂ ଜାଈ।।
ସୀତା ମନ ବିଚାର କର ନାନା। ମଧୁର ବଚନ ବୋଲେଉ ହନୁମାନା।।
ରାମଚଂଦ୍ର ଗୁନ ବରନୈଂ ଲାଗା। ସୁନତହିଂ ସୀତା କର ଦୁଖ ଭାଗା।।
ଲାଗୀଂ ସୁନୈଂ ଶ୍ରବନ ମନ ଲାଈ। ଆଦିହୁ ତେଂ ସବ କଥା ସୁନାଈ।।
ଶ୍ରବନାମୃତ ଜେହିଂ କଥା ସୁହାଈ। କହି ସୋ ପ୍ରଗଟ ହୋତି କିନ ଭାଈ।।
ତବ ହନୁମଂତ ନିକଟ ଚଲି ଗୟଊ। ଫିରି ବୈଂଠୀଂ ମନ ବିସମୟ ଭୟଊ।।
ରାମ ଦୂତ ମୈଂ ମାତୁ ଜାନକୀ। ସତ୍ୟ ସପଥ କରୁନାନିଧାନ କୀ।।
ୟହ ମୁଦ୍ରିକା ମାତୁ ମୈଂ ଆନୀ। ଦୀନ୍ହି ରାମ ତୁମ୍ହ କହଁ ସହିଦାନୀ।।
ନର ବାନରହି ସଂଗ କହୁ କୈସେଂ। କହି କଥା ଭଇ ସଂଗତି ଜୈସେଂ।।
ଦୋ0-କପି କେ ବଚନ ସପ୍ରେମ ସୁନି ଉପଜା ମନ ବିସ୍ବାସ।।
ଜାନା ମନ କ୍ରମ ବଚନ ୟହ କୃପାସିଂଧୁ କର ଦାସ।।13।।
ହରିଜନ ଜାନି ପ୍ରୀତି ଅତି ଗାଢୀ। ସଜଲ ନୟନ ପୁଲକାବଲି ବାଢୀ।।
ବୂଡତ ବିରହ ଜଲଧି ହନୁମାନା। ଭୟଉ ତାତ ମୋଂ କହୁଁ ଜଲଜାନା।।
ଅବ କହୁ କୁସଲ ଜାଉଁ ବଲିହାରୀ। ଅନୁଜ ସହିତ ସୁଖ ଭବନ ଖରାରୀ।।
କୋମଲଚିତ କୃପାଲ ରଘୁରାଈ। କପି କେହି ହେତୁ ଧରୀ ନିଠୁରାଈ।।
ସହଜ ବାନି ସେବକ ସୁଖ ଦାୟକ। କବହୁଁକ ସୁରତି କରତ ରଘୁନାୟକ।।
କବହୁଁ ନୟନ ମମ ସୀତଲ ତାତା। ହୋଇହହି ନିରଖି ସ୍ୟାମ ମୃଦୁ ଗାତା।।
ବଚନୁ ନ ଆବ ନୟନ ଭରେ ବାରୀ। ଅହହ ନାଥ ହୌଂ ନିପଟ ବିସାରୀ।।
ଦେଖି ପରମ ବିରହାକୁଲ ସୀତା। ବୋଲା କପି ମୃଦୁ ବଚନ ବିନୀତା।।
ମାତୁ କୁସଲ ପ୍ରଭୁ ଅନୁଜ ସମେତା। ତବ ଦୁଖ ଦୁଖୀ ସୁକୃପା ନିକେତା।।
ଜନି ଜନନୀ ମାନହୁ ଜିୟଁ ଊନା। ତୁମ୍ହ ତେ ପ୍ରେମୁ ରାମ କେଂ ଦୂନା।।
ଦୋ0-ରଘୁପତି କର ସଂଦେସୁ ଅବ ସୁନୁ ଜନନୀ ଧରି ଧୀର।
ଅସ କହି କପି ଗଦ ଗଦ ଭୟଉ ଭରେ ବିଲୋଚନ ନୀର।।14।।
କହେଉ ରାମ ବିୟୋଗ ତବ ସୀତା। ମୋ କହୁଁ ସକଲ ଭଏ ବିପରୀତା।।
ନବ ତରୁ କିସଲୟ ମନହୁଁ କୃସାନୂ। କାଲନିସା ସମ ନିସି ସସି ଭାନୂ।।
କୁବଲୟ ବିପିନ କୁଂତ ବନ ସରିସା। ବାରିଦ ତପତ ତେଲ ଜନୁ ବରିସା।।
ଜେ ହିତ ରହେ କରତ ତେଇ ପୀରା। ଉରଗ ସ୍ବାସ ସମ ତ୍ରିବିଧ ସମୀରା।।
କହେହୂ ତେଂ କଛୁ ଦୁଖ ଘଟି ହୋଈ। କାହି କହୌଂ ୟହ ଜାନ ନ କୋଈ।।
ତତ୍ବ ପ୍ରେମ କର ମମ ଅରୁ ତୋରା। ଜାନତ ପ୍ରିୟା ଏକୁ ମନୁ ମୋରା।।
ସୋ ମନୁ ସଦା ରହତ ତୋହି ପାହୀଂ। ଜାନୁ ପ୍ରୀତି ରସୁ ଏତେନହି ମାହୀଂ।।
ପ୍ରଭୁ ସଂଦେସୁ ସୁନତ ବୈଦେହୀ। ମଗନ ପ୍ରେମ ତନ ସୁଧି ନହିଂ ତେହୀ।।
କହ କପି ହୃଦୟଁ ଧୀର ଧରୁ ମାତା। ସୁମିରୁ ରାମ ସେବକ ସୁଖଦାତା।।
ଉର ଆନହୁ ରଘୁପତି ପ୍ରଭୁତାଈ। ସୁନି ମମ ବଚନ ତଜହୁ କଦରାଈ।।
ଦୋ0-ନିସିଚର ନିକର ପତଂଗ ସମ ରଘୁପତି ବାନ କୃସାନୁ।
ଜନନୀ ହୃଦୟଁ ଧୀର ଧରୁ ଜରେ ନିସାଚର ଜାନୁ।।15।।
ଜୌଂ ରଘୁବୀର ହୋତି ସୁଧି ପାଈ। କରତେ ନହିଂ ବିଲଂବୁ ରଘୁରାଈ।।
ରାମବାନ ରବି ଉଏଁ ଜାନକୀ। ତମ ବରୂଥ କହଁ ଜାତୁଧାନ କୀ।।
ଅବହିଂ ମାତୁ ମୈଂ ଜାଉଁ ଲବାଈ। ପ୍ରଭୁ ଆୟସୁ ନହିଂ ରାମ ଦୋହାଈ।।
କଛୁକ ଦିବସ ଜନନୀ ଧରୁ ଧୀରା। କପିନ୍ହ ସହିତ ଅଇହହିଂ ରଘୁବୀରା।।
ନିସିଚର ମାରି ତୋହି ଲୈ ଜୈହହିଂ। ତିହୁଁ ପୁର ନାରଦାଦି ଜସୁ ଗୈହହିଂ।।
ହୈଂ ସୁତ କପି ସବ ତୁମ୍ହହି ସମାନା। ଜାତୁଧାନ ଅତି ଭଟ ବଲବାନା।।
ମୋରେଂ ହୃଦୟ ପରମ ସଂଦେହା। ସୁନି କପି ପ୍ରଗଟ କୀନ୍ହ ନିଜ ଦେହା।।
କନକ ଭୂଧରାକାର ସରୀରା। ସମର ଭୟଂକର ଅତିବଲ ବୀରା।।
ସୀତା ମନ ଭରୋସ ତବ ଭୟଊ। ପୁନି ଲଘୁ ରୂପ ପବନସୁତ ଲୟଊ।।
ଦୋ0-ସୁନୁ ମାତା ସାଖାମୃଗ ନହିଂ ବଲ ବୁଦ୍ଧି ବିସାଲ।
ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ ତେଂ ଗରୁଡହି ଖାଇ ପରମ ଲଘୁ ବ୍ୟାଲ।।16।।
ମନ ସଂତୋଷ ସୁନତ କପି ବାନୀ। ଭଗତି ପ୍ରତାପ ତେଜ ବଲ ସାନୀ।।
ଆସିଷ ଦୀନ୍ହି ରାମପ୍ରିୟ ଜାନା। ହୋହୁ ତାତ ବଲ ସୀଲ ନିଧାନା।।
ଅଜର ଅମର ଗୁନନିଧି ସୁତ ହୋହୂ। କରହୁଁ ବହୁତ ରଘୁନାୟକ ଛୋହୂ।।
କରହୁଁ କୃପା ପ୍ରଭୁ ଅସ ସୁନି କାନା। ନିର୍ଭର ପ୍ରେମ ମଗନ ହନୁମାନା।।
ବାର ବାର ନାଏସି ପଦ ସୀସା। ବୋଲା ବଚନ ଜୋରି କର କୀସା।।
ଅବ କୃତକୃତ୍ୟ ଭୟଉଁ ମୈଂ ମାତା। ଆସିଷ ତବ ଅମୋଘ ବିଖ୍ୟାତା।।
ସୁନହୁ ମାତୁ ମୋହି ଅତିସୟ ଭୂଖା। ଲାଗି ଦେଖି ସୁଂଦର ଫଲ ରୂଖା।।
ସୁନୁ ସୁତ କରହିଂ ବିପିନ ରଖବାରୀ। ପରମ ସୁଭଟ ରଜନୀଚର ଭାରୀ।।
ତିନ୍ହ କର ଭୟ ମାତା ମୋହି ନାହୀଂ। ଜୌଂ ତୁମ୍ହ ସୁଖ ମାନହୁ ମନ ମାହୀଂ।।
ଦୋ0-ଦେଖି ବୁଦ୍ଧି ବଲ ନିପୁନ କପି କହେଉ ଜାନକୀଂ ଜାହୁ।
ରଘୁପତି ଚରନ ହୃଦୟଁ ଧରି ତାତ ମଧୁର ଫଲ ଖାହୁ।।17।।
ଚଲେଉ ନାଇ ସିରୁ ପୈଠେଉ ବାଗା। ଫଲ ଖାଏସି ତରୁ ତୋରୈଂ ଲାଗା।।
ରହେ ତହାଁ ବହୁ ଭଟ ରଖବାରେ। କଛୁ ମାରେସି କଛୁ ଜାଇ ପୁକାରେ।।
ନାଥ ଏକ ଆବା କପି ଭାରୀ। ତେହିଂ ଅସୋକ ବାଟିକା ଉଜାରୀ।।
ଖାଏସି ଫଲ ଅରୁ ବିଟପ ଉପାରେ। ରଛ୍ଛକ ମର୍ଦି ମର୍ଦି ମହି ଡାରେ।।
ସୁନି ରାବନ ପଠଏ ଭଟ ନାନା। ତିନ୍ହହି ଦେଖି ଗର୍ଜେଉ ହନୁମାନା।।
ସବ ରଜନୀଚର କପି ସଂଘାରେ। ଗଏ ପୁକାରତ କଛୁ ଅଧମାରେ।।
ପୁନି ପଠୟଉ ତେହିଂ ଅଛ୍ଛକୁମାରା। ଚଲା ସଂଗ ଲୈ ସୁଭଟ ଅପାରା।।
ଆବତ ଦେଖି ବିଟପ ଗହି ତର୍ଜା। ତାହି ନିପାତି ମହାଧୁନି ଗର୍ଜା।।
ଦୋ0-କଛୁ ମାରେସି କଛୁ ମର୍ଦେସି କଛୁ ମିଲଏସି ଧରି ଧୂରି।
କଛୁ ପୁନି ଜାଇ ପୁକାରେ ପ୍ରଭୁ ମର୍କଟ ବଲ ଭୂରି।।18।।
ସୁନି ସୁତ ବଧ ଲଂକେସ ରିସାନା। ପଠଏସି ମେଘନାଦ ବଲବାନା।।
ମାରସି ଜନି ସୁତ ବାଂଧେସୁ ତାହୀ। ଦେଖିଅ କପିହି କହାଁ କର ଆହୀ।।
ଚଲା ଇଂଦ୍ରଜିତ ଅତୁଲିତ ଜୋଧା। ବଂଧୁ ନିଧନ ସୁନି ଉପଜା କ୍ରୋଧା।।
କପି ଦେଖା ଦାରୁନ ଭଟ ଆବା। କଟକଟାଇ ଗର୍ଜା ଅରୁ ଧାବା।।
ଅତି ବିସାଲ ତରୁ ଏକ ଉପାରା। ବିରଥ କୀନ୍ହ ଲଂକେସ କୁମାରା।।
ରହେ ମହାଭଟ ତାକେ ସଂଗା। ଗହି ଗହି କପି ମର୍ଦଇ ନିଜ ଅଂଗା।।
ତିନ୍ହହି ନିପାତି ତାହି ସନ ବାଜା। ଭିରେ ଜୁଗଲ ମାନହୁଁ ଗଜରାଜା।
ମୁଠିକା ମାରି ଚଢା ତରୁ ଜାଈ। ତାହି ଏକ ଛନ ମୁରୁଛା ଆଈ।।
ଉଠି ବହୋରି କୀନ୍ହିସି ବହୁ ମାୟା। ଜୀତି ନ ଜାଇ ପ୍ରଭଂଜନ ଜାୟା।।
ଦୋ0-ବ୍ରହ୍ମ ଅସ୍ତ୍ର ତେହିଂ ସାଁଧା କପି ମନ କୀନ୍ହ ବିଚାର।
ଜୌଂ ନ ବ୍ରହ୍ମସର ମାନଉଁ ମହିମା ମିଟଇ ଅପାର।।19।।
ବ୍ରହ୍ମବାନ କପି କହୁଁ ତେହି ମାରା। ପରତିହୁଁ ବାର କଟକୁ ସଂଘାରା।।
ତେହି ଦେଖା କପି ମୁରୁଛିତ ଭୟଊ। ନାଗପାସ ବାଁଧେସି ଲୈ ଗୟଊ।।
ଜାସୁ ନାମ ଜପି ସୁନହୁ ଭବାନୀ। ଭବ ବଂଧନ କାଟହିଂ ନର ଗ୍ୟାନୀ।।
ତାସୁ ଦୂତ କି ବଂଧ ତରୁ ଆବା। ପ୍ରଭୁ କାରଜ ଲଗି କପିହିଂ ବଁଧାବା।।
କପି ବଂଧନ ସୁନି ନିସିଚର ଧାଏ। କୌତୁକ ଲାଗି ସଭାଁ ସବ ଆଏ।।
ଦସମୁଖ ସଭା ଦୀଖି କପି ଜାଈ। କହି ନ ଜାଇ କଛୁ ଅତି ପ୍ରଭୁତାଈ।।
କର ଜୋରେଂ ସୁର ଦିସିପ ବିନୀତା। ଭୃକୁଟି ବିଲୋକତ ସକଲ ସଭୀତା।।
ଦେଖି ପ୍ରତାପ ନ କପି ମନ ସଂକା। ଜିମି ଅହିଗନ ମହୁଁ ଗରୁଡ ଅସଂକା।।
ଦୋ0-କପିହି ବିଲୋକି ଦସାନନ ବିହସା କହି ଦୁର୍ବାଦ।
ସୁତ ବଧ ସୁରତି କୀନ୍ହି ପୁନି ଉପଜା ହୃଦୟଁ ବିଷାଦ।।20।।
କହ ଲଂକେସ କବନ ତୈଂ କୀସା। କେହିଂ କେ ବଲ ଘାଲେହି ବନ ଖୀସା।।
କୀ ଧୌଂ ଶ୍ରବନ ସୁନେହି ନହିଂ ମୋହୀ। ଦେଖଉଁ ଅତି ଅସଂକ ସଠ ତୋହୀ।।
ମାରେ ନିସିଚର କେହିଂ ଅପରାଧା। କହୁ ସଠ ତୋହି ନ ପ୍ରାନ କଇ ବାଧା।।
ସୁନ ରାବନ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ନିକାୟା। ପାଇ ଜାସୁ ବଲ ବିରଚିତ ମାୟା।।
ଜାକେଂ ବଲ ବିରଂଚି ହରି ଈସା। ପାଲତ ସୃଜତ ହରତ ଦସସୀସା।
ଜା ବଲ ସୀସ ଧରତ ସହସାନନ। ଅଂଡକୋସ ସମେତ ଗିରି କାନନ।।
ଧରଇ ଜୋ ବିବିଧ ଦେହ ସୁରତ୍ରାତା। ତୁମ୍ହ ତେ ସଠନ୍ହ ସିଖାବନୁ ଦାତା।
ହର କୋଦଂଡ କଠିନ ଜେହି ଭଂଜା। ତେହି ସମେତ ନୃପ ଦଲ ମଦ ଗଂଜା।।
ଖର ଦୂଷନ ତ୍ରିସିରା ଅରୁ ବାଲୀ। ବଧେ ସକଲ ଅତୁଲିତ ବଲସାଲୀ।।
ଦୋ0-ଜାକେ ବଲ ଲବଲେସ ତେଂ ଜିତେହୁ ଚରାଚର ଝାରି।
ତାସୁ ଦୂତ ମୈଂ ଜା କରି ହରି ଆନେହୁ ପ୍ରିୟ ନାରି।।21।।
ଜାନଉଁ ମୈଂ ତୁମ୍ହରି ପ୍ରଭୁତାଈ। ସହସବାହୁ ସନ ପରୀ ଲରାଈ।।
ସମର ବାଲି ସନ କରି ଜସୁ ପାବା। ସୁନି କପି ବଚନ ବିହସି ବିହରାବା।।
ଖାୟଉଁ ଫଲ ପ୍ରଭୁ ଲାଗୀ ଭୂଁଖା। କପି ସୁଭାବ ତେଂ ତୋରେଉଁ ରୂଖା।।
ସବ କେଂ ଦେହ ପରମ ପ୍ରିୟ ସ୍ବାମୀ। ମାରହିଂ ମୋହି କୁମାରଗ ଗାମୀ।।
ଜିନ୍ହ ମୋହି ମାରା ତେ ମୈଂ ମାରେ। ତେହି ପର ବାଁଧେଉ ତନୟଁ ତୁମ୍ହାରେ।।
ମୋହି ନ କଛୁ ବାଁଧେ କଇ ଲାଜା। କୀନ୍ହ ଚହଉଁ ନିଜ ପ୍ରଭୁ କର କାଜା।।
ବିନତୀ କରଉଁ ଜୋରି କର ରାବନ। ସୁନହୁ ମାନ ତଜି ମୋର ସିଖାବନ।।
ଦେଖହୁ ତୁମ୍ହ ନିଜ କୁଲହି ବିଚାରୀ। ଭ୍ରମ ତଜି ଭଜହୁ ଭଗତ ଭୟ ହାରୀ।।
ଜାକେଂ ଡର ଅତି କାଲ ଡେରାଈ। ଜୋ ସୁର ଅସୁର ଚରାଚର ଖାଈ।।
ତାସୋଂ ବୟରୁ କବହୁଁ ନହିଂ କୀଜୈ। ମୋରେ କହେଂ ଜାନକୀ ଦୀଜୈ।।
ଦୋ0-ପ୍ରନତପାଲ ରଘୁନାୟକ କରୁନା ସିଂଧୁ ଖରାରି।
ଗଏଁ ସରନ ପ୍ରଭୁ ରାଖିହୈଂ ତବ ଅପରାଧ ବିସାରି।।22।।
ରାମ ଚରନ ପଂକଜ ଉର ଧରହୂ। ଲଂକା ଅଚଲ ରାଜ ତୁମ୍ହ କରହୂ।।
ରିଷି ପୁଲିସ୍ତ ଜସୁ ବିମଲ ମଂୟକା। ତେହି ସସି ମହୁଁ ଜନି ହୋହୁ କଲଂକା।।
ରାମ ନାମ ବିନୁ ଗିରା ନ ସୋହା। ଦେଖୁ ବିଚାରି ତ୍ୟାଗି ମଦ ମୋହା।।
ବସନ ହୀନ ନହିଂ ସୋହ ସୁରାରୀ। ସବ ଭୂଷଣ ଭୂଷିତ ବର ନାରୀ।।
ରାମ ବିମୁଖ ସମ୍ପତି ପ୍ରଭୁତାଈ। ଜାଇ ରହୀ ପାଈ ବିନୁ ପାଈ।।
ସଜଲ ମୂଲ ଜିନ୍ହ ସରିତନ୍ହ ନାହୀଂ। ବରଷି ଗଏ ପୁନି ତବହିଂ ସୁଖାହୀଂ।।
ସୁନୁ ଦସକଂଠ କହଉଁ ପନ ରୋପୀ। ବିମୁଖ ରାମ ତ୍ରାତା ନହିଂ କୋପୀ।।
ସଂକର ସହସ ବିଷ୍ନୁ ଅଜ ତୋହୀ। ସକହିଂ ନ ରାଖି ରାମ କର ଦ୍ରୋହୀ।।
ଦୋ0-ମୋହମୂଲ ବହୁ ସୂଲ ପ୍ରଦ ତ୍ୟାଗହୁ ତମ ଅଭିମାନ।
ଭଜହୁ ରାମ ରଘୁନାୟକ କୃପା ସିଂଧୁ ଭଗବାନ।।23।।
ଜଦପି କହି କପି ଅତି ହିତ ବାନୀ। ଭଗତି ବିବେକ ବିରତି ନୟ ସାନୀ।।
ବୋଲା ବିହସି ମହା ଅଭିମାନୀ। ମିଲା ହମହି କପି ଗୁର ବଡ ଗ୍ୟାନୀ।।
ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟ ଆଈ ଖଲ ତୋହୀ। ଲାଗେସି ଅଧମ ସିଖାବନ ମୋହୀ।।
ଉଲଟା ହୋଇହି କହ ହନୁମାନା। ମତିଭ୍ରମ ତୋର ପ୍ରଗଟ ମୈଂ ଜାନା।।
ସୁନି କପି ବଚନ ବହୁତ ଖିସିଆନା। ବେଗି ନ ହରହୁଁ ମୂଢ କର ପ୍ରାନା।।
ସୁନତ ନିସାଚର ମାରନ ଧାଏ। ସଚିବନ୍ହ ସହିତ ବିଭୀଷନୁ ଆଏ।
ନାଇ ସୀସ କରି ବିନୟ ବହୂତା। ନୀତି ବିରୋଧ ନ ମାରିଅ ଦୂତା।।
ଆନ ଦଂଡ କଛୁ କରିଅ ଗୋସାଁଈ। ସବହୀଂ କହା ମଂତ୍ର ଭଲ ଭାଈ।।
ସୁନତ ବିହସି ବୋଲା ଦସକଂଧର। ଅଂଗ ଭଂଗ କରି ପଠଇଅ ବଂଦର।।
ଦୋ-କପି କେଂ ମମତା ପୂଁଛ ପର ସବହି କହଉଁ ସମୁଝାଇ।
ତେଲ ବୋରି ପଟ ବାଁଧି ପୁନି ପାବକ ଦେହୁ ଲଗାଇ।।24।।
ପୂଁଛହୀନ ବାନର ତହଁ ଜାଇହି। ତବ ସଠ ନିଜ ନାଥହି ଲଇ ଆଇହି।।
ଜିନ୍ହ କୈ କୀନ୍ହସି ବହୁତ ବଡାଈ। ଦେଖେଉଁ ମୈଂ ତିନ୍ହ କୈ ପ୍ରଭୁତାଈ।।
ବଚନ ସୁନତ କପି ମନ ମୁସୁକାନା। ଭଇ ସହାୟ ସାରଦ ମୈଂ ଜାନା।।
ଜାତୁଧାନ ସୁନି ରାବନ ବଚନା। ଲାଗେ ରଚୈଂ ମୂढ़ ସୋଇ ରଚନା।।
ରହା ନ ନଗର ବସନ ଘୃତ ତେଲା। ବାଢୀ ପୂଁଛ କୀନ୍ହ କପି ଖେଲା।।
କୌତୁକ କହଁ ଆଏ ପୁରବାସୀ। ମାରହିଂ ଚରନ କରହିଂ ବହୁ ହାଁସୀ।।
ବାଜହିଂ ଢୋଲ ଦେହିଂ ସବ ତାରୀ। ନଗର ଫେରି ପୁନି ପୂଁଛ ପ୍ରଜାରୀ।।
ପାବକ ଜରତ ଦେଖି ହନୁମଂତା। ଭୟଉ ପରମ ଲଘୁ ରୁପ ତୁରଂତା।।
ନିବୁକି ଚଢେଉ କପି କନକ ଅଟାରୀଂ। ଭଈ ସଭୀତ ନିସାଚର ନାରୀଂ।।
ଦୋ0-ହରି ପ୍ରେରିତ ତେହି ଅବସର ଚଲେ ମରୁତ ଉନଚାସ।
ଅଟ୍ଟହାସ କରି ଗର୍ଜା କପି ବଢି ଲାଗ ଅକାସ।।25।।
ଦେହ ବିସାଲ ପରମ ହରୁଆଈ। ମଂଦିର ତେଂ ମଂଦିର ଚଢ ଧାଈ।।
ଜରଇ ନଗର ଭା ଲୋଗ ବିହାଲା। ଝପଟ ଲପଟ ବହୁ କୋଟି କରାଲା।।
ତାତ ମାତୁ ହା ସୁନିଅ ପୁକାରା। ଏହି ଅବସର କୋ ହମହି ଉବାରା।।
ହମ ଜୋ କହା ୟହ କପି ନହିଂ ହୋଈ। ବାନର ରୂପ ଧରେଂ ସୁର କୋଈ।।
ସାଧୁ ଅବଗ୍ୟା କର ଫଲୁ ଐସା। ଜରଇ ନଗର ଅନାଥ କର ଜୈସା।।
ଜାରା ନଗରୁ ନିମିଷ ଏକ ମାହୀଂ। ଏକ ବିଭୀଷନ କର ଗୃହ ନାହୀଂ।।
ତା କର ଦୂତ ଅନଲ ଜେହିଂ ସିରିଜା। ଜରା ନ ସୋ ତେହି କାରନ ଗିରିଜା।।
ଉଲଟି ପଲଟି ଲଂକା ସବ ଜାରୀ। କୂଦି ପରା ପୁନି ସିଂଧୁ ମଝାରୀ।।
ଦୋ0-ପୂଁଛ ବୁଝାଇ ଖୋଇ ଶ୍ରମ ଧରି ଲଘୁ ରୂପ ବହୋରି।
ଜନକସୁତା କେ ଆଗେଂ ଠାଢ ଭୟଉ କର ଜୋରି।।26।।
ମାତୁ ମୋହି ଦୀଜେ କଛୁ ଚୀନ୍ହା। ଜୈସେଂ ରଘୁନାୟକ ମୋହି ଦୀନ୍ହା।।
ଚୂଡାମନି ଉତାରି ତବ ଦୟଊ। ହରଷ ସମେତ ପବନସୁତ ଲୟଊ।।
କହେହୁ ତାତ ଅସ ମୋର ପ୍ରନାମା। ସବ ପ୍ରକାର ପ୍ରଭୁ ପୂରନକାମା।।
ଦୀନ ଦୟାଲ ବିରିଦୁ ସଂଭାରୀ। ହରହୁ ନାଥ ମମ ସଂକଟ ଭାରୀ।।
ତାତ ସକ୍ରସୁତ କଥା ସୁନାଏହୁ। ବାନ ପ୍ରତାପ ପ୍ରଭୁହି ସମୁଝାଏହୁ।।
ମାସ ଦିବସ ମହୁଁ ନାଥୁ ନ ଆବା। ତୌ ପୁନି ମୋହି ଜିଅତ ନହିଂ ପାବା।।
କହୁ କପି କେହି ବିଧି ରାଖୌଂ ପ୍ରାନା। ତୁମ୍ହହୂ ତାତ କହତ ଅବ ଜାନା।।
ତୋହି ଦେଖି ସୀତଲି ଭଇ ଛାତୀ। ପୁନି ମୋ କହୁଁ ସୋଇ ଦିନୁ ସୋ ରାତୀ।।
ଦୋ0-ଜନକସୁତହି ସମୁଝାଇ କରି ବହୁ ବିଧି ଧୀରଜୁ ଦୀନ୍ହ।
ଚରନ କମଲ ସିରୁ ନାଇ କପି ଗବନୁ ରାମ ପହିଂ କୀନ୍ହ।।27।।
ଚଲତ ମହାଧୁନି ଗର୍ଜେସି ଭାରୀ। ଗର୍ଭ ସ୍ତ୍ରବହିଂ ସୁନି ନିସିଚର ନାରୀ।।
ନାଘି ସିଂଧୁ ଏହି ପାରହି ଆବା। ସବଦ କିଲକିଲା କପିନ୍ହ ସୁନାବା।।
ହରଷେ ସବ ବିଲୋକି ହନୁମାନା। ନୂତନ ଜନ୍ମ କପିନ୍ହ ତବ ଜାନା।।
ମୁଖ ପ୍ରସନ୍ନ ତନ ତେଜ ବିରାଜା। କୀନ୍ହେସି ରାମଚନ୍ଦ୍ର କର କାଜା।।
ମିଲେ ସକଲ ଅତି ଭଏ ସୁଖାରୀ। ତଲଫତ ମୀନ ପାବ ଜିମି ବାରୀ।।
ଚଲେ ହରଷି ରଘୁନାୟକ ପାସା। ପୂଁଛତ କହତ ନବଲ ଇତିହାସା।।
ତବ ମଧୁବନ ଭୀତର ସବ ଆଏ। ଅଂଗଦ ସଂମତ ମଧୁ ଫଲ ଖାଏ।।
ରଖବାରେ ଜବ ବରଜନ ଲାଗେ। ମୁଷ୍ଟି ପ୍ରହାର ହନତ ସବ ଭାଗେ।।
ଦୋ0-ଜାଇ ପୁକାରେ ତେ ସବ ବନ ଉଜାର ଜୁବରାଜ।
ସୁନି ସୁଗ୍ରୀବ ହରଷ କପି କରି ଆଏ ପ୍ରଭୁ କାଜ।।28।।
ଜୌଂ ନ ହୋତି ସୀତା ସୁଧି ପାଈ। ମଧୁବନ କେ ଫଲ ସକହିଂ କି ଖାଈ।।
ଏହି ବିଧି ମନ ବିଚାର କର ରାଜା। ଆଇ ଗଏ କପି ସହିତ ସମାଜା।।
ଆଇ ସବନ୍ହି ନାବା ପଦ ସୀସା। ମିଲେଉ ସବନ୍ହି ଅତି ପ୍ରେମ କପୀସା।।
ପୂଁଛୀ କୁସଲ କୁସଲ ପଦ ଦେଖୀ। ରାମ କୃପାଁ ଭା କାଜୁ ବିସେଷୀ।।
ନାଥ କାଜୁ କୀନ୍ହେଉ ହନୁମାନା। ରାଖେ ସକଲ କପିନ୍ହ କେ ପ୍ରାନା।।
ସୁନି ସୁଗ୍ରୀବ ବହୁରି ତେହି ମିଲେଊ। କପିନ୍ହ ସହିତ ରଘୁପତି ପହିଂ ଚଲେଊ।
ରାମ କପିନ୍ହ ଜବ ଆବତ ଦେଖା। କିଏଁ କାଜୁ ମନ ହରଷ ବିସେଷା।।
ଫଟିକ ସିଲା ବୈଠେ ଦ୍ବୌ ଭାଈ। ପରେ ସକଲ କପି ଚରନନ୍ହି ଜାଈ।।
ଦୋ0-ପ୍ରୀତି ସହିତ ସବ ଭେଟେ ରଘୁପତି କରୁନା ପୁଂଜ।
ପୂଁଛୀ କୁସଲ ନାଥ ଅବ କୁସଲ ଦେଖି ପଦ କଂଜ।।29।।
ଜାମବଂତ କହ ସୁନୁ ରଘୁରାୟା। ଜା ପର ନାଥ କରହୁ ତୁମ୍ହ ଦାୟା।।
ତାହି ସଦା ସୁଭ କୁସଲ ନିରଂତର। ସୁର ନର ମୁନି ପ୍ରସନ୍ନ ତା ଊପର।।
ସୋଇ ବିଜଈ ବିନଈ ଗୁନ ସାଗର। ତାସୁ ସୁଜସୁ ତ୍ରେଲୋକ ଉଜାଗର।।
ପ୍ରଭୁ କୀଂ କୃପା ଭୟଉ ସବୁ କାଜୂ। ଜନ୍ମ ହମାର ସୁଫଲ ଭା ଆଜୂ।।
ନାଥ ପବନସୁତ କୀନ୍ହି ଜୋ କରନୀ। ସହସହୁଁ ମୁଖ ନ ଜାଇ ସୋ ବରନୀ।।
ପବନତନୟ କେ ଚରିତ ସୁହାଏ। ଜାମବଂତ ରଘୁପତିହି ସୁନାଏ।।
ସୁନତ କୃପାନିଧି ମନ ଅତି ଭାଏ। ପୁନି ହନୁମାନ ହରଷି ହିୟଁ ଲାଏ।।
କହହୁ ତାତ କେହି ଭାଁତି ଜାନକୀ। ରହତି କରତି ରଛ୍ଛା ସ୍ବପ୍ରାନ କୀ।।
ଦୋ0-ନାମ ପାହରୁ ଦିବସ ନିସି ଧ୍ୟାନ ତୁମ୍ହାର କପାଟ।
ଲୋଚନ ନିଜ ପଦ ଜଂତ୍ରିତ ଜାହିଂ ପ୍ରାନ କେହିଂ ବାଟ।।30।।
ଚଲତ ମୋହି ଚୂଡାମନି ଦୀନ୍ହୀ। ରଘୁପତି ହୃଦୟଁ ଲାଇ ସୋଇ ଲୀନ୍ହୀ।।
ନାଥ ଜୁଗଲ ଲୋଚନ ଭରି ବାରୀ। ବଚନ କହେ କଛୁ ଜନକକୁମାରୀ।।
ଅନୁଜ ସମେତ ଗହେହୁ ପ୍ରଭୁ ଚରନା। ଦୀନ ବଂଧୁ ପ୍ରନତାରତି ହରନା।।
ମନ କ୍ରମ ବଚନ ଚରନ ଅନୁରାଗୀ। କେହି ଅପରାଧ ନାଥ ହୌଂ ତ୍ୟାଗୀ।।
ଅବଗୁନ ଏକ ମୋର ମୈଂ ମାନା। ବିଛୁରତ ପ୍ରାନ ନ କୀନ୍ହ ପୟାନା।।
ନାଥ ସୋ ନୟନନ୍ହି କୋ ଅପରାଧା। ନିସରତ ପ୍ରାନ କରିହିଂ ହଠି ବାଧା।।
ବିରହ ଅଗିନି ତନୁ ତୂଲ ସମୀରା। ସ୍ବାସ ଜରଇ ଛନ ମାହିଂ ସରୀରା।।
ନୟନ ସ୍ତ୍ରବହି ଜଲୁ ନିଜ ହିତ ଲାଗୀ। ଜରୈଂ ନ ପାବ ଦେହ ବିରହାଗୀ।
ସୀତା କେ ଅତି ବିପତି ବିସାଲା। ବିନହିଂ କହେଂ ଭଲି ଦୀନଦୟାଲା।।
ଦୋ0-ନିମିଷ ନିମିଷ କରୁନାନିଧି ଜାହିଂ କଲପ ସମ ବୀତି।
ବେଗି ଚଲିୟ ପ୍ରଭୁ ଆନିଅ ଭୁଜ ବଲ ଖଲ ଦଲ ଜୀତି।।31।।
ସୁନି ସୀତା ଦୁଖ ପ୍ରଭୁ ସୁଖ ଅୟନା। ଭରି ଆଏ ଜଲ ରାଜିବ ନୟନା।।
ବଚନ କାଁୟ ମନ ମମ ଗତି ଜାହୀ। ସପନେହୁଁ ବୂଝିଅ ବିପତି କି ତାହୀ।।
କହ ହନୁମଂତ ବିପତି ପ୍ରଭୁ ସୋଈ। ଜବ ତବ ସୁମିରନ ଭଜନ ନ ହୋଈ।।
କେତିକ ବାତ ପ୍ରଭୁ ଜାତୁଧାନ କୀ। ରିପୁହି ଜୀତି ଆନିବୀ ଜାନକୀ।।
ସୁନୁ କପି ତୋହି ସମାନ ଉପକାରୀ। ନହିଂ କୋଉ ସୁର ନର ମୁନି ତନୁଧାରୀ।।
ପ୍ରତି ଉପକାର କରୌଂ କା ତୋରା। ସନମୁଖ ହୋଇ ନ ସକତ ମନ ମୋରା।।
ସୁନୁ ସୁତ ଉରିନ ମୈଂ ନାହୀଂ। ଦେଖେଉଁ କରି ବିଚାର ମନ ମାହୀଂ।।
ପୁନି ପୁନି କପିହି ଚିତବ ସୁରତ୍ରାତା। ଲୋଚନ ନୀର ପୁଲକ ଅତି ଗାତା।।
ଦୋ0-ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ ବିଲୋକି ମୁଖ ଗାତ ହରଷି ହନୁମଂତ।
ଚରନ ପରେଉ ପ୍ରେମାକୁଲ ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଭଗବଂତ।।32।।
ବାର ବାର ପ୍ରଭୁ ଚହଇ ଉଠାବା। ପ୍ରେମ ମଗନ ତେହି ଉଠବ ନ ଭାବା।।
ପ୍ରଭୁ କର ପଂକଜ କପି କେଂ ସୀସା। ସୁମିରି ସୋ ଦସା ମଗନ ଗୌରୀସା।।
ସାବଧାନ ମନ କରି ପୁନି ସଂକର। ଲାଗେ କହନ କଥା ଅତି ସୁଂଦର।।
କପି ଉଠାଇ ପ୍ରଭୁ ହୃଦୟଁ ଲଗାବା। କର ଗହି ପରମ ନିକଟ ବୈଠାବା।।
କହୁ କପି ରାବନ ପାଲିତ ଲଂକା। କେହି ବିଧି ଦହେଉ ଦୁର୍ଗ ଅତି ବଂକା।।
ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସନ୍ନ ଜାନା ହନୁମାନା। ବୋଲା ବଚନ ବିଗତ ଅଭିମାନା।।
ସାଖାମୃଗ କେ ବଡି ମନୁସାଈ। ସାଖା ତେଂ ସାଖା ପର ଜାଈ।।
ନାଘି ସିଂଧୁ ହାଟକପୁର ଜାରା। ନିସିଚର ଗନ ବିଧି ବିପିନ ଉଜାରା।
ସୋ ସବ ତବ ପ୍ରତାପ ରଘୁରାଈ। ନାଥ ନ କଛୂ ମୋରି ପ୍ରଭୁତାଈ।।
ଦୋ0- ତା କହୁଁ ପ୍ରଭୁ କଛୁ ଅଗମ ନହିଂ ଜା ପର ତୁମ୍ହ ଅନୁକୁଲ।
ତବ ପ୍ରଭାବଁ ବଡବାନଲହିଂ ଜାରି ସକଇ ଖଲୁ ତୂଲ।।33।।
ନାଥ ଭଗତି ଅତି ସୁଖଦାୟନୀ। ଦେହୁ କୃପା କରି ଅନପାୟନୀ।।
ସୁନି ପ୍ରଭୁ ପରମ ସରଲ କପି ବାନୀ। ଏବମସ୍ତୁ ତବ କହେଉ ଭବାନୀ।।
ଉମା ରାମ ସୁଭାଉ ଜେହିଂ ଜାନା। ତାହି ଭଜନୁ ତଜି ଭାବ ନ ଆନା।।
ୟହ ସଂବାଦ ଜାସୁ ଉର ଆବା। ରଘୁପତି ଚରନ ଭଗତି ସୋଇ ପାବା।।
ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ କହହିଂ କପିବୃଂଦା। ଜୟ ଜୟ ଜୟ କୃପାଲ ସୁଖକଂଦା।।
ତବ ରଘୁପତି କପିପତିହି ବୋଲାବା। କହା ଚଲୈଂ କର କରହୁ ବନାବା।।
ଅବ ବିଲଂବୁ କେହି କାରନ କୀଜେ। ତୁରତ କପିନ୍ହ କହୁଁ ଆୟସୁ ଦୀଜେ।।
କୌତୁକ ଦେଖି ସୁମନ ବହୁ ବରଷୀ। ନଭ ତେଂ ଭବନ ଚଲେ ସୁର ହରଷୀ।।
ଦୋ0-କପିପତି ବେଗି ବୋଲାଏ ଆଏ ଜୂଥପ ଜୂଥ।
ନାନା ବରନ ଅତୁଲ ବଲ ବାନର ଭାଲୁ ବରୂଥ।।34।।
ପ୍ରଭୁ ପଦ ପଂକଜ ନାବହିଂ ସୀସା। ଗରଜହିଂ ଭାଲୁ ମହାବଲ କୀସା।।
ଦେଖୀ ରାମ ସକଲ କପି ସେନା। ଚିତଇ କୃପା କରି ରାଜିବ ନୈନା।।
ରାମ କୃପା ବଲ ପାଇ କପିଂଦା। ଭଏ ପଛ୍ଛଜୁତ ମନହୁଁ ଗିରିଂଦା।।
ହରଷି ରାମ ତବ କୀନ୍ହ ପୟାନା। ସଗୁନ ଭଏ ସୁଂଦର ସୁଭ ନାନା।।
ଜାସୁ ସକଲ ମଂଗଲମୟ କୀତୀ। ତାସୁ ପୟାନ ସଗୁନ ୟହ ନୀତୀ।।
ପ୍ରଭୁ ପୟାନ ଜାନା ବୈଦେହୀଂ। ଫରକି ବାମ ଅଁଗ ଜନୁ କହି ଦେହୀଂ।।
ଜୋଇ ଜୋଇ ସଗୁନ ଜାନକିହି ହୋଈ। ଅସଗୁନ ଭୟଉ ରାବନହି ସୋଈ।।
ଚଲା କଟକୁ କୋ ବରନୈଂ ପାରା। ଗର୍ଜହି ବାନର ଭାଲୁ ଅପାରା।।
ନଖ ଆୟୁଧ ଗିରି ପାଦପଧାରୀ। ଚଲେ ଗଗନ ମହି ଇଛ୍ଛାଚାରୀ।।
କେହରିନାଦ ଭାଲୁ କପି କରହୀଂ। ଡଗମଗାହିଂ ଦିଗ୍ଗଜ ଚିକ୍କରହୀଂ।।
ଛଂ0-ଚିକ୍କରହିଂ ଦିଗ୍ଗଜ ଡୋଲ ମହି ଗିରି ଲୋଲ ସାଗର ଖରଭରେ।
ମନ ହରଷ ସଭ ଗଂଧର୍ବ ସୁର ମୁନି ନାଗ କିନ୍ନର ଦୁଖ ଟରେ।।
କଟକଟହିଂ ମର୍କଟ ବିକଟ ଭଟ ବହୁ କୋଟି କୋଟିନ୍ହ ଧାବହୀଂ।
ଜୟ ରାମ ପ୍ରବଲ ପ୍ରତାପ କୋସଲନାଥ ଗୁନ ଗନ ଗାବହୀଂ।।1।।
ସହି ସକ ନ ଭାର ଉଦାର ଅହିପତି ବାର ବାରହିଂ ମୋହଈ।
ଗହ ଦସନ ପୁନି ପୁନି କମଠ ପୃଷ୍ଟ କଠୋର ସୋ କିମି ସୋହଈ।।
ରଘୁବୀର ରୁଚିର ପ୍ରୟାନ ପ୍ରସ୍ଥିତି ଜାନି ପରମ ସୁହାବନୀ।
ଜନୁ କମଠ ଖର୍ପର ସର୍ପରାଜ ସୋ ଲିଖତ ଅବିଚଲ ପାବନୀ।।2।।
ଦୋ0-ଏହି ବିଧି ଜାଇ କୃପାନିଧି ଉତରେ ସାଗର ତୀର।
ଜହଁ ତହଁ ଲାଗେ ଖାନ ଫଲ ଭାଲୁ ବିପୁଲ କପି ବୀର।।35।।
ଉହାଁ ନିସାଚର ରହହିଂ ସସଂକା। ଜବ ତେ ଜାରି ଗୟଉ କପି ଲଂକା।।
ନିଜ ନିଜ ଗୃହଁ ସବ କରହିଂ ବିଚାରା। ନହିଂ ନିସିଚର କୁଲ କେର ଉବାରା।।
ଜାସୁ ଦୂତ ବଲ ବରନି ନ ଜାଈ। ତେହି ଆଏଁ ପୁର କବନ ଭଲାଈ।।
ଦୂତନ୍ହି ସନ ସୁନି ପୁରଜନ ବାନୀ। ମଂଦୋଦରୀ ଅଧିକ ଅକୁଲାନୀ।।
ରହସି ଜୋରି କର ପତି ପଗ ଲାଗୀ। ବୋଲୀ ବଚନ ନୀତି ରସ ପାଗୀ।।
କଂତ କରଷ ହରି ସନ ପରିହରହୂ। ମୋର କହା ଅତି ହିତ ହିୟଁ ଧରହୁ।।
ସମୁଝତ ଜାସୁ ଦୂତ କଇ କରନୀ। ସ୍ତ୍ରବହୀଂ ଗର୍ଭ ରଜନୀଚର ଧରନୀ।।
ତାସୁ ନାରି ନିଜ ସଚିବ ବୋଲାଈ। ପଠବହୁ କଂତ ଜୋ ଚହହୁ ଭଲାଈ।।
ତବ କୁଲ କମଲ ବିପିନ ଦୁଖଦାଈ। ସୀତା ସୀତ ନିସା ସମ ଆଈ।।
ସୁନହୁ ନାଥ ସୀତା ବିନୁ ଦୀନ୍ହେଂ। ହିତ ନ ତୁମ୍ହାର ସଂଭୁ ଅଜ କୀନ୍ହେଂ।।
ଦୋ0–ରାମ ବାନ ଅହି ଗନ ସରିସ ନିକର ନିସାଚର ଭେକ।
ଜବ ଲଗି ଗ୍ରସତ ନ ତବ ଲଗି ଜତନୁ କରହୁ ତଜି ଟେକ।।36।।
ଶ୍ରବନ ସୁନୀ ସଠ ତା କରି ବାନୀ। ବିହସା ଜଗତ ବିଦିତ ଅଭିମାନୀ।।
ସଭୟ ସୁଭାଉ ନାରି କର ସାଚା। ମଂଗଲ ମହୁଁ ଭୟ ମନ ଅତି କାଚା।।
ଜୌଂ ଆବଇ ମର୍କଟ କଟକାଈ। ଜିଅହିଂ ବିଚାରେ ନିସିଚର ଖାଈ।।
କମ୍ପହିଂ ଲୋକପ ଜାକୀ ତ୍ରାସା। ତାସୁ ନାରି ସଭୀତ ବଡି ହାସା।।
ଅସ କହି ବିହସି ତାହି ଉର ଲାଈ। ଚଲେଉ ସଭାଁ ମମତା ଅଧିକାଈ।।
ମଂଦୋଦରୀ ହୃଦୟଁ କର ଚିଂତା। ଭୟଉ କଂତ ପର ବିଧି ବିପରୀତା।।
ବୈଠେଉ ସଭାଁ ଖବରି ଅସି ପାଈ। ସିଂଧୁ ପାର ସେନା ସବ ଆଈ।।
ବୂଝେସି ସଚିବ ଉଚିତ ମତ କହହୂ। ତେ ସବ ହଁସେ ମଷ୍ଟ କରି ରହହୂ।।
ଜିତେହୁ ସୁରାସୁର ତବ ଶ୍ରମ ନାହୀଂ। ନର ବାନର କେହି ଲେଖେ ମାହୀ।।
ଦୋ0-ସଚିବ ବୈଦ ଗୁର ତୀନି ଜୌଂ ପ୍ରିୟ ବୋଲହିଂ ଭୟ ଆସ।
ରାଜ ଧର୍ମ ତନ ତୀନି କର ହୋଇ ବେଗିହୀଂ ନାସ।।37।।
ସୋଇ ରାବନ କହୁଁ ବନି ସହାଈ। ଅସ୍ତୁତି କରହିଂ ସୁନାଇ ସୁନାଈ।।
ଅବସର ଜାନି ବିଭୀଷନୁ ଆବା। ଭ୍ରାତା ଚରନ ସୀସୁ ତେହିଂ ନାବା।।
ପୁନି ସିରୁ ନାଇ ବୈଠ ନିଜ ଆସନ। ବୋଲା ବଚନ ପାଇ ଅନୁସାସନ।।
ଜୌ କୃପାଲ ପୂଁଛିହୁ ମୋହି ବାତା। ମତି ଅନୁରୁପ କହଉଁ ହିତ ତାତା।।
ଜୋ ଆପନ ଚାହୈ କଲ୍ୟାନା। ସୁଜସୁ ସୁମତି ସୁଭ ଗତି ସୁଖ ନାନା।।
ସୋ ପରନାରି ଲିଲାର ଗୋସାଈଂ। ତଜଉ ଚଉଥି କେ ଚଂଦ କି ନାଈ।।
ଚୌଦହ ଭୁବନ ଏକ ପତି ହୋଈ। ଭୂତଦ୍ରୋହ ତିଷ୍ଟଇ ନହିଂ ସୋଈ।।
ଗୁନ ସାଗର ନାଗର ନର ଜୋଊ। ଅଲପ ଲୋଭ ଭଲ କହଇ ନ କୋଊ।।
ଦୋ0- କାମ କ୍ରୋଧ ମଦ ଲୋଭ ସବ ନାଥ ନରକ କେ ପଂଥ।
ସବ ପରିହରି ରଘୁବୀରହି ଭଜହୁ ଭଜହିଂ ଜେହି ସଂତ।।38।।
ତାତ ରାମ ନହିଂ ନର ଭୂପାଲା। ଭୁବନେସ୍ବର କାଲହୁ କର କାଲା।।
ବ୍ରହ୍ମ ଅନାମୟ ଅଜ ଭଗବଂତା। ବ୍ୟାପକ ଅଜିତ ଅନାଦି ଅନଂତା।।
ଗୋ ଦ୍ବିଜ ଧେନୁ ଦେବ ହିତକାରୀ। କୃପାସିଂଧୁ ମାନୁଷ ତନୁଧାରୀ।।
ଜନ ରଂଜନ ଭଂଜନ ଖଲ ବ୍ରାତା। ବେଦ ଧର୍ମ ରଛ୍ଛକ ସୁନୁ ଭ୍ରାତା।।
ତାହି ବୟରୁ ତଜି ନାଇଅ ମାଥା। ପ୍ରନତାରତି ଭଂଜନ ରଘୁନାଥା।।
ଦେହୁ ନାଥ ପ୍ରଭୁ କହୁଁ ବୈଦେହୀ। ଭଜହୁ ରାମ ବିନୁ ହେତୁ ସନେହୀ।।
ସରନ ଗଏଁ ପ୍ରଭୁ ତାହୁ ନ ତ୍ୟାଗା। ବିସ୍ବ ଦ୍ରୋହ କୃତ ଅଘ ଜେହି ଲାଗା।।
ଜାସୁ ନାମ ତ୍ରୟ ତାପ ନସାବନ। ସୋଇ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରଗଟ ସମୁଝୁ ଜିୟଁ ରାବନ।।
ଦୋ0-ବାର ବାର ପଦ ଲାଗଉଁ ବିନୟ କରଉଁ ଦସସୀସ।
ପରିହରି ମାନ ମୋହ ମଦ ଭଜହୁ କୋସଲାଧୀସ।।39(କ)।।
ମୁନି ପୁଲସ୍ତି ନିଜ ସିଷ୍ୟ ସନ କହି ପଠଈ ୟହ ବାତ।
ତୁରତ ସୋ ମୈଂ ପ୍ରଭୁ ସନ କହୀ ପାଇ ସୁଅବସରୁ ତାତ।।39(ଖ)।।
ମାଲ୍ୟବଂତ ଅତି ସଚିବ ସୟାନା। ତାସୁ ବଚନ ସୁନି ଅତି ସୁଖ ମାନା।।
ତାତ ଅନୁଜ ତବ ନୀତି ବିଭୂଷନ। ସୋ ଉର ଧରହୁ ଜୋ କହତ ବିଭୀଷନ।।
ରିପୁ ଉତକରଷ କହତ ସଠ ଦୋଊ। ଦୂରି ନ କରହୁ ଇହାଁ ହଇ କୋଊ।।
ମାଲ୍ୟବଂତ ଗୃହ ଗୟଉ ବହୋରୀ। କହଇ ବିଭୀଷନୁ ପୁନି କର ଜୋରୀ।।
ସୁମତି କୁମତି ସବ କେଂ ଉର ରହହୀଂ। ନାଥ ପୁରାନ ନିଗମ ଅସ କହହୀଂ।।
ଜହାଁ ସୁମତି ତହଁ ସମ୍ପତି ନାନା। ଜହାଁ କୁମତି ତହଁ ବିପତି ନିଦାନା।।
ତବ ଉର କୁମତି ବସୀ ବିପରୀତା। ହିତ ଅନହିତ ମାନହୁ ରିପୁ ପ୍ରୀତା।।
କାଲରାତି ନିସିଚର କୁଲ କେରୀ। ତେହି ସୀତା ପର ପ୍ରୀତି ଘନେରୀ।।
ଦୋ0-ତାତ ଚରନ ଗହି ମାଗଉଁ ରାଖହୁ ମୋର ଦୁଲାର।
ସୀତ ଦେହୁ ରାମ କହୁଁ ଅହିତ ନ ହୋଇ ତୁମ୍ହାର।।40।।
ବୁଧ ପୁରାନ ଶ୍ରୁତି ସଂମତ ବାନୀ। କହୀ ବିଭୀଷନ ନୀତି ବଖାନୀ।।
ସୁନତ ଦସାନନ ଉଠା ରିସାଈ। ଖଲ ତୋହି ନିକଟ ମୁତ୍ୟୁ ଅବ ଆଈ।।
ଜିଅସି ସଦା ସଠ ମୋର ଜିଆବା। ରିପୁ କର ପଛ୍ଛ ମୂढ़ ତୋହି ଭାବା।।
କହସି ନ ଖଲ ଅସ କୋ ଜଗ ମାହୀଂ। ଭୁଜ ବଲ ଜାହି ଜିତା ମୈଂ ନାହୀ।।
ମମ ପୁର ବସି ତପସିନ୍ହ ପର ପ୍ରୀତୀ। ସଠ ମିଲୁ ଜାଇ ତିନ୍ହହି କହୁ ନୀତୀ।।
ଅସ କହି କୀନ୍ହେସି ଚରନ ପ୍ରହାରା। ଅନୁଜ ଗହେ ପଦ ବାରହିଂ ବାରା।।
ଉମା ସଂତ କଇ ଇହଇ ବଡାଈ। ମଂଦ କରତ ଜୋ କରଇ ଭଲାଈ।।
ତୁମ୍ହ ପିତୁ ସରିସ ଭଲେହିଂ ମୋହି ମାରା। ରାମୁ ଭଜେଂ ହିତ ନାଥ ତୁମ୍ହାରା।।
ସଚିବ ସଂଗ ଲୈ ନଭ ପଥ ଗୟଊ। ସବହି ସୁନାଇ କହତ ଅସ ଭୟଊ।।
ଦୋ0=ରାମୁ ସତ୍ୟସଂକଲ୍ପ ପ୍ରଭୁ ସଭା କାଲବସ ତୋରି।
ମୈ ରଘୁବୀର ସରନ ଅବ ଜାଉଁ ଦେହୁ ଜନି ଖୋରି।।41।।
ଅସ କହି ଚଲା ବିଭୀଷନୁ ଜବହୀଂ। ଆୟୂହୀନ ଭଏ ସବ ତବହୀଂ।।
ସାଧୁ ଅବଗ୍ୟା ତୁରତ ଭବାନୀ। କର କଲ୍ୟାନ ଅଖିଲ କୈ ହାନୀ।।
ରାବନ ଜବହିଂ ବିଭୀଷନ ତ୍ୟାଗା। ଭୟଉ ବିଭବ ବିନୁ ତବହିଂ ଅଭାଗା।।
ଚଲେଉ ହରଷି ରଘୁନାୟକ ପାହୀଂ। କରତ ମନୋରଥ ବହୁ ମନ ମାହୀଂ।।
ଦେଖିହଉଁ ଜାଇ ଚରନ ଜଲଜାତା। ଅରୁନ ମୃଦୁଲ ସେବକ ସୁଖଦାତା।।
ଜେ ପଦ ପରସି ତରୀ ରିଷିନାରୀ। ଦଂଡକ କାନନ ପାବନକାରୀ।।
ଜେ ପଦ ଜନକସୁତାଁ ଉର ଲାଏ। କପଟ କୁରଂଗ ସଂଗ ଧର ଧାଏ।।
ହର ଉର ସର ସରୋଜ ପଦ ଜେଈ। ଅହୋଭାଗ୍ୟ ମୈ ଦେଖିହଉଁ ତେଈ।।
ଦୋ0= ଜିନ୍ହ ପାୟନ୍ହ କେ ପାଦୁକନ୍ହି ଭରତୁ ରହେ ମନ ଲାଇ।
ତେ ପଦ ଆଜୁ ବିଲୋକିହଉଁ ଇନ୍ହ ନୟନନ୍ହି ଅବ ଜାଇ।।42।।
ଏହି ବିଧି କରତ ସପ୍ରେମ ବିଚାରା। ଆୟଉ ସପଦି ସିଂଧୁ ଏହିଂ ପାରା।।
କପିନ୍ହ ବିଭୀଷନୁ ଆବତ ଦେଖା। ଜାନା କୋଉ ରିପୁ ଦୂତ ବିସେଷା।।
ତାହି ରାଖି କପୀସ ପହିଂ ଆଏ। ସମାଚାର ସବ ତାହି ସୁନାଏ।।
କହ ସୁଗ୍ରୀବ ସୁନହୁ ରଘୁରାଈ। ଆବା ମିଲନ ଦସାନନ ଭାଈ।।
କହ ପ୍ରଭୁ ସଖା ବୂଝିଐ କାହା। କହଇ କପୀସ ସୁନହୁ ନରନାହା।।
ଜାନି ନ ଜାଇ ନିସାଚର ମାୟା। କାମରୂପ କେହି କାରନ ଆୟା।।
ଭେଦ ହମାର ଲେନ ସଠ ଆବା। ରାଖିଅ ବାଁଧି ମୋହି ଅସ ଭାବା।।
ସଖା ନୀତି ତୁମ୍ହ ନୀକି ବିଚାରୀ। ମମ ପନ ସରନାଗତ ଭୟହାରୀ।।
ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ ହରଷ ହନୁମାନା। ସରନାଗତ ବଛ୍ଛଲ ଭଗବାନା।।
ଦୋ0=ସରନାଗତ କହୁଁ ଜେ ତଜହିଂ ନିଜ ଅନହିତ ଅନୁମାନି।
ତେ ନର ପାବଁର ପାପମୟ ତିନ୍ହହି ବିଲୋକତ ହାନି।।43।।
କୋଟି ବିପ୍ର ବଧ ଲାଗହିଂ ଜାହୂ। ଆଏଁ ସରନ ତଜଉଁ ନହିଂ ତାହୂ।।
ସନମୁଖ ହୋଇ ଜୀବ ମୋହି ଜବହୀଂ। ଜନ୍ମ କୋଟି ଅଘ ନାସହିଂ ତବହୀଂ।।
ପାପବଂତ କର ସହଜ ସୁଭାଊ। ଭଜନୁ ମୋର ତେହି ଭାବ ନ କାଊ।।
ଜୌଂ ପୈ ଦୁଷ୍ଟହଦୟ ସୋଇ ହୋଈ। ମୋରେଂ ସନମୁଖ ଆବ କି ସୋଈ।।
ନିର୍ମଲ ମନ ଜନ ସୋ ମୋହି ପାବା। ମୋହି କପଟ ଛଲ ଛିଦ୍ର ନ ଭାବା।।
ଭେଦ ଲେନ ପଠବା ଦସସୀସା। ତବହୁଁ ନ କଛୁ ଭୟ ହାନି କପୀସା।।
ଜଗ ମହୁଁ ସଖା ନିସାଚର ଜେତେ। ଲଛିମନୁ ହନଇ ନିମିଷ ମହୁଁ ତେତେ।।
ଜୌଂ ସଭୀତ ଆବା ସରନାଈ। ରଖିହଉଁ ତାହି ପ୍ରାନ କୀ ନାଈ।।
ଦୋ0=ଉଭୟ ଭାଁତି ତେହି ଆନହୁ ହଁସି କହ କୃପାନିକେତ।
ଜୟ କୃପାଲ କହି ଚଲେ ଅଂଗଦ ହନୂ ସମେତ।।44।।
ସାଦର ତେହି ଆଗେଂ କରି ବାନର। ଚଲେ ଜହାଁ ରଘୁପତି କରୁନାକର।।
ଦୂରିହି ତେ ଦେଖେ ଦ୍ବୌ ଭ୍ରାତା। ନୟନାନଂଦ ଦାନ କେ ଦାତା।।
ବହୁରି ରାମ ଛବିଧାମ ବିଲୋକୀ। ରହେଉ ଠଟୁକି ଏକଟକ ପଲ ରୋକୀ।।
ଭୁଜ ପ୍ରଲଂବ କଂଜାରୁନ ଲୋଚନ। ସ୍ୟାମଲ ଗାତ ପ୍ରନତ ଭୟ ମୋଚନ।।
ସିଂଘ କଂଧ ଆୟତ ଉର ସୋହା। ଆନନ ଅମିତ ମଦନ ମନ ମୋହା।।
ନୟନ ନୀର ପୁଲକିତ ଅତି ଗାତା। ମନ ଧରି ଧୀର କହୀ ମୃଦୁ ବାତା।।
ନାଥ ଦସାନନ କର ମୈଂ ଭ୍ରାତା। ନିସିଚର ବଂସ ଜନମ ସୁରତ୍ରାତା।।
ସହଜ ପାପପ୍ରିୟ ତାମସ ଦେହା। ଜଥା ଉଲୂକହି ତମ ପର ନେହା।।
ଦୋ0-ଶ୍ରବନ ସୁଜସୁ ସୁନି ଆୟଉଁ ପ୍ରଭୁ ଭଂଜନ ଭବ ଭୀର।
ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଆରତି ହରନ ସରନ ସୁଖଦ ରଘୁବୀର।।45।।
ଅସ କହି କରତ ଦଂଡବତ ଦେଖା। ତୁରତ ଉଠେ ପ୍ରଭୁ ହରଷ ବିସେଷା।।
ଦୀନ ବଚନ ସୁନି ପ୍ରଭୁ ମନ ଭାବା। ଭୁଜ ବିସାଲ ଗହି ହୃଦୟଁ ଲଗାବା।।
ଅନୁଜ ସହିତ ମିଲି ଢିଗ ବୈଠାରୀ। ବୋଲେ ବଚନ ଭଗତ ଭୟହାରୀ।।
କହୁ ଲଂକେସ ସହିତ ପରିବାରା। କୁସଲ କୁଠାହର ବାସ ତୁମ୍ହାରା।।
ଖଲ ମଂଡଲୀଂ ବସହୁ ଦିନୁ ରାତୀ। ସଖା ଧରମ ନିବହଇ କେହି ଭାଁତୀ।।
ମୈଂ ଜାନଉଁ ତୁମ୍ହାରି ସବ ରୀତୀ। ଅତି ନୟ ନିପୁନ ନ ଭାବ ଅନୀତୀ।।
ବରୁ ଭଲ ବାସ ନରକ କର ତାତା। ଦୁଷ୍ଟ ସଂଗ ଜନି ଦେଇ ବିଧାତା।।
ଅବ ପଦ ଦେଖି କୁସଲ ରଘୁରାୟା। ଜୌଂ ତୁମ୍ହ କୀନ୍ହ ଜାନି ଜନ ଦାୟା।।
ଦୋ0-ତବ ଲଗି କୁସଲ ନ ଜୀବ କହୁଁ ସପନେହୁଁ ମନ ବିଶ୍ରାମ।
ଜବ ଲଗି ଭଜତ ନ ରାମ କହୁଁ ସୋକ ଧାମ ତଜି କାମ।।46।।
ତବ ଲଗି ହୃଦୟଁ ବସତ ଖଲ ନାନା। ଲୋଭ ମୋହ ମଛ୍ଛର ମଦ ମାନା।।
ଜବ ଲଗି ଉର ନ ବସତ ରଘୁନାଥା। ଧରେଂ ଚାପ ସାୟକ କଟି ଭାଥା।।
ମମତା ତରୁନ ତମୀ ଅଁଧିଆରୀ। ରାଗ ଦ୍ବେଷ ଉଲୂକ ସୁଖକାରୀ।।
ତବ ଲଗି ବସତି ଜୀବ ମନ ମାହୀଂ। ଜବ ଲଗି ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ ରବି ନାହୀଂ।।
ଅବ ମୈଂ କୁସଲ ମିଟେ ଭୟ ଭାରେ। ଦେଖି ରାମ ପଦ କମଲ ତୁମ୍ହାରେ।।
ତୁମ୍ହ କୃପାଲ ଜା ପର ଅନୁକୂଲା। ତାହି ନ ବ୍ୟାପ ତ୍ରିବିଧ ଭବ ସୂଲା।।
ମୈଂ ନିସିଚର ଅତି ଅଧମ ସୁଭାଊ। ସୁଭ ଆଚରନୁ କୀନ୍ହ ନହିଂ କାଊ।।
ଜାସୁ ରୂପ ମୁନି ଧ୍ୟାନ ନ ଆବା। ତେହିଂ ପ୍ରଭୁ ହରଷି ହୃଦୟଁ ମୋହି ଲାବା।।
ଦୋ0–ଅହୋଭାଗ୍ୟ ମମ ଅମିତ ଅତି ରାମ କୃପା ସୁଖ ପୁଂଜ।
ଦେଖେଉଁ ନୟନ ବିରଂଚି ସିବ ସେବ୍ୟ ଜୁଗଲ ପଦ କଂଜ।।47।।
ସୁନହୁ ସଖା ନିଜ କହଉଁ ସୁଭାଊ। ଜାନ ଭୁସୁଂଡି ସଂଭୁ ଗିରିଜାଊ।।
ଜୌଂ ନର ହୋଇ ଚରାଚର ଦ୍ରୋହୀ। ଆବେ ସଭୟ ସରନ ତକି ମୋହୀ।।
ତଜି ମଦ ମୋହ କପଟ ଛଲ ନାନା। କରଉଁ ସଦ୍ୟ ତେହି ସାଧୁ ସମାନା।।
ଜନନୀ ଜନକ ବଂଧୁ ସୁତ ଦାରା। ତନୁ ଧନୁ ଭବନ ସୁହ୍ରଦ ପରିବାରା।।
ସବ କୈ ମମତା ତାଗ ବଟୋରୀ। ମମ ପଦ ମନହି ବାଁଧ ବରି ଡୋରୀ।।
ସମଦରସୀ ଇଛ୍ଛା କଛୁ ନାହୀଂ। ହରଷ ସୋକ ଭୟ ନହିଂ ମନ ମାହୀଂ।।
ଅସ ସଜ୍ଜନ ମମ ଉର ବସ କୈସେଂ। ଲୋଭୀ ହୃଦୟଁ ବସଇ ଧନୁ ଜୈସେଂ।।
ତୁମ୍ହ ସାରିଖେ ସଂତ ପ୍ରିୟ ମୋରେଂ। ଧରଉଁ ଦେହ ନହିଂ ଆନ ନିହୋରେଂ।।
ଦୋ0- ସଗୁନ ଉପାସକ ପରହିତ ନିରତ ନୀତି ଦୃଢ ନେମ।
ତେ ନର ପ୍ରାନ ସମାନ ମମ ଜିନ୍ହ କେଂ ଦ୍ବିଜ ପଦ ପ୍ରେମ।।48।।
ସୁନୁ ଲଂକେସ ସକଲ ଗୁନ ତୋରେଂ। ତାତେଂ ତୁମ୍ହ ଅତିସୟ ପ୍ରିୟ ମୋରେଂ।।
ରାମ ବଚନ ସୁନି ବାନର ଜୂଥା। ସକଲ କହହିଂ ଜୟ କୃପା ବରୂଥା।।
ସୁନତ ବିଭୀଷନୁ ପ୍ରଭୁ କୈ ବାନୀ। ନହିଂ ଅଘାତ ଶ୍ରବନାମୃତ ଜାନୀ।।
ପଦ ଅଂବୁଜ ଗହି ବାରହିଂ ବାରା। ହୃଦୟଁ ସମାତ ନ ପ୍ରେମୁ ଅପାରା।।
ସୁନହୁ ଦେବ ସଚରାଚର ସ୍ବାମୀ। ପ୍ରନତପାଲ ଉର ଅଂତରଜାମୀ।।
ଉର କଛୁ ପ୍ରଥମ ବାସନା ରହୀ। ପ୍ରଭୁ ପଦ ପ୍ରୀତି ସରିତ ସୋ ବହୀ।।
ଅବ କୃପାଲ ନିଜ ଭଗତି ପାବନୀ। ଦେହୁ ସଦା ସିବ ମନ ଭାବନୀ।।
ଏବମସ୍ତୁ କହି ପ୍ରଭୁ ରନଧୀରା। ମାଗା ତୁରତ ସିଂଧୁ କର ନୀରା।।
ଜଦପି ସଖା ତବ ଇଛ୍ଛା ନାହୀଂ। ମୋର ଦରସୁ ଅମୋଘ ଜଗ ମାହୀଂ।।
ଅସ କହି ରାମ ତିଲକ ତେହି ସାରା। ସୁମନ ବୃଷ୍ଟି ନଭ ଭଈ ଅପାରା।।
ଦୋ0-ରାବନ କ୍ରୋଧ ଅନଲ ନିଜ ସ୍ବାସ ସମୀର ପ୍ରଚଂଡ।
ଜରତ ବିଭୀଷନୁ ରାଖେଉ ଦୀନ୍ହେହୁ ରାଜୁ ଅଖଂଡ।।49(କ)।।
ଜୋ ସମ୍ପତି ସିବ ରାବନହି ଦୀନ୍ହି ଦିଏଁ ଦସ ମାଥ।
ସୋଇ ସମ୍ପଦା ବିଭୀଷନହି ସକୁଚି ଦୀନ୍ହ ରଘୁନାଥ।।49(ଖ)।।
ଅସ ପ୍ରଭୁ ଛାଡି ଭଜହିଂ ଜେ ଆନା। ତେ ନର ପସୁ ବିନୁ ପୂଁଛ ବିଷାନା।।
ନିଜ ଜନ ଜାନି ତାହି ଅପନାବା। ପ୍ରଭୁ ସୁଭାବ କପି କୁଲ ମନ ଭାବା।।
ପୁନି ସର୍ବଗ୍ୟ ସର୍ବ ଉର ବାସୀ। ସର୍ବରୂପ ସବ ରହିତ ଉଦାସୀ।।
ବୋଲେ ବଚନ ନୀତି ପ୍ରତିପାଲକ। କାରନ ମନୁଜ ଦନୁଜ କୁଲ ଘାଲକ।।
ସୁନୁ କପୀସ ଲଂକାପତି ବୀରା। କେହି ବିଧି ତରିଅ ଜଲଧି ଗଂଭୀରା।।
ସଂକୁଲ ମକର ଉରଗ ଝଷ ଜାତୀ। ଅତି ଅଗାଧ ଦୁସ୍ତର ସବ ଭାଁତୀ।।
କହ ଲଂକେସ ସୁନହୁ ରଘୁନାୟକ। କୋଟି ସିଂଧୁ ସୋଷକ ତବ ସାୟକ।।
ଜଦ୍ୟପି ତଦପି ନୀତି ଅସି ଗାଈ। ବିନୟ କରିଅ ସାଗର ସନ ଜାଈ।।
ଦୋ0-ପ୍ରଭୁ ତୁମ୍ହାର କୁଲଗୁର ଜଲଧି କହିହି ଉପାୟ ବିଚାରି।
ବିନୁ ପ୍ରୟାସ ସାଗର ତରିହି ସକଲ ଭାଲୁ କପି ଧାରି।।50।।
ସଖା କହୀ ତୁମ୍ହ ନୀକି ଉପାଈ। କରିଅ ଦୈବ ଜୌଂ ହୋଇ ସହାଈ।।
ମଂତ୍ର ନ ୟହ ଲଛିମନ ମନ ଭାବା। ରାମ ବଚନ ସୁନି ଅତି ଦୁଖ ପାବା।।
ନାଥ ଦୈବ କର କବନ ଭରୋସା। ସୋଷିଅ ସିଂଧୁ କରିଅ ମନ ରୋସା।।
କାଦର ମନ କହୁଁ ଏକ ଅଧାରା। ଦୈବ ଦୈବ ଆଲସୀ ପୁକାରା।।
ସୁନତ ବିହସି ବୋଲେ ରଘୁବୀରା। ଐସେହିଂ କରବ ଧରହୁ ମନ ଧୀରା।।
ଅସ କହି ପ୍ରଭୁ ଅନୁଜହି ସମୁଝାଈ। ସିଂଧୁ ସମୀପ ଗଏ ରଘୁରାଈ।।
ପ୍ରଥମ ପ୍ରନାମ କୀନ୍ହ ସିରୁ ନାଈ। ବୈଠେ ପୁନି ତଟ ଦର୍ଭ ଡସାଈ।।
ଜବହିଂ ବିଭୀଷନ ପ୍ରଭୁ ପହିଂ ଆଏ। ପାଛେଂ ରାବନ ଦୂତ ପଠାଏ।।
ଦୋ0-ସକଲ ଚରିତ ତିନ୍ହ ଦେଖେ ଧରେଂ କପଟ କପି ଦେହ।
ପ୍ରଭୁ ଗୁନ ହୃଦୟଁ ସରାହହିଂ ସରନାଗତ ପର ନେହ।।51।।
ପ୍ରଗଟ ବଖାନହିଂ ରାମ ସୁଭାଊ। ଅତି ସପ୍ରେମ ଗା ବିସରି ଦୁରାଊ।।
ରିପୁ କେ ଦୂତ କପିନ୍ହ ତବ ଜାନେ। ସକଲ ବାଁଧି କପୀସ ପହିଂ ଆନେ।।
କହ ସୁଗ୍ରୀବ ସୁନହୁ ସବ ବାନର। ଅଂଗ ଭଂଗ କରି ପଠବହୁ ନିସିଚର।।
ସୁନି ସୁଗ୍ରୀବ ବଚନ କପି ଧାଏ। ବାଁଧି କଟକ ଚହୁ ପାସ ଫିରାଏ।।
ବହୁ ପ୍ରକାର ମାରନ କପି ଲାଗେ। ଦୀନ ପୁକାରତ ତଦପି ନ ତ୍ୟାଗେ।।
ଜୋ ହମାର ହର ନାସା କାନା। ତେହି କୋସଲାଧୀସ କୈ ଆନା।।
ସୁନି ଲଛିମନ ସବ ନିକଟ ବୋଲାଏ। ଦୟା ଲାଗି ହଁସି ତୁରତ ଛୋଡାଏ।।
ରାବନ କର ଦୀଜହୁ ୟହ ପାତୀ। ଲଛିମନ ବଚନ ବାଚୁ କୁଲଘାତୀ।।
ଦୋ0-କହେହୁ ମୁଖାଗର ମୂଢ ସନ ମମ ସଂଦେସୁ ଉଦାର।
ସୀତା ଦେଇ ମିଲେହୁ ନ ତ ଆବା କାଲ ତୁମ୍ହାର।।52।।
ତୁରତ ନାଇ ଲଛିମନ ପଦ ମାଥା। ଚଲେ ଦୂତ ବରନତ ଗୁନ ଗାଥା।।
କହତ ରାମ ଜସୁ ଲଂକାଁ ଆଏ। ରାବନ ଚରନ ସୀସ ତିନ୍ହ ନାଏ।।
ବିହସି ଦସାନନ ପୂଁଛୀ ବାତା। କହସି ନ ସୁକ ଆପନି କୁସଲାତା।।
ପୁନି କହୁ ଖବରି ବିଭୀଷନ କେରୀ। ଜାହି ମୃତ୍ୟୁ ଆଈ ଅତି ନେରୀ।।
କରତ ରାଜ ଲଂକା ସଠ ତ୍ୟାଗୀ। ହୋଇହି ଜବ କର କୀଟ ଅଭାଗୀ।।
ପୁନି କହୁ ଭାଲୁ କୀସ କଟକାଈ। କଠିନ କାଲ ପ୍ରେରିତ ଚଲି ଆଈ।।
ଜିନ୍ହ କେ ଜୀବନ କର ରଖବାରା। ଭୟଉ ମୃଦୁଲ ଚିତ ସିଂଧୁ ବିଚାରା।।
କହୁ ତପସିନ୍ହ କୈ ବାତ ବହୋରୀ। ଜିନ୍ହ କେ ହୃଦୟଁ ତ୍ରାସ ଅତି ମୋରୀ।।
ଦୋ0–କୀ ଭଇ ଭେଂଟ କି ଫିରି ଗଏ ଶ୍ରବନ ସୁଜସୁ ସୁନି ମୋର।
କହସି ନ ରିପୁ ଦଲ ତେଜ ବଲ ବହୁତ ଚକିତ ଚିତ ତୋର।।53।।
ନାଥ କୃପା କରି ପୂଁଛେହୁ ଜୈସେଂ। ମାନହୁ କହା କ୍ରୋଧ ତଜି ତୈସେଂ।।
ମିଲା ଜାଇ ଜବ ଅନୁଜ ତୁମ୍ହାରା। ଜାତହିଂ ରାମ ତିଲକ ତେହି ସାରା।।
ରାବନ ଦୂତ ହମହି ସୁନି କାନା। କପିନ୍ହ ବାଁଧି ଦୀନ୍ହେ ଦୁଖ ନାନା।।
ଶ୍ରବନ ନାସିକା କାଟୈ ଲାଗେ। ରାମ ସପଥ ଦୀନ୍ହେ ହମ ତ୍ୟାଗେ।।
ପୂଁଛିହୁ ନାଥ ରାମ କଟକାଈ। ବଦନ କୋଟି ସତ ବରନି ନ ଜାଈ।।
ନାନା ବରନ ଭାଲୁ କପି ଧାରୀ। ବିକଟାନନ ବିସାଲ ଭୟକାରୀ।।
ଜେହିଂ ପୁର ଦହେଉ ହତେଉ ସୁତ ତୋରା। ସକଲ କପିନ୍ହ ମହଁ ତେହି ବଲୁ ଥୋରା।।
ଅମିତ ନାମ ଭଟ କଠିନ କରାଲା। ଅମିତ ନାଗ ବଲ ବିପୁଲ ବିସାଲା।।
ଦୋ0-ଦ୍ବିବିଦ ମୟଂଦ ନୀଲ ନଲ ଅଂଗଦ ଗଦ ବିକଟାସି।
ଦଧିମୁଖ କେହରି ନିସଠ ସଠ ଜାମବଂତ ବଲରାସି।।54।।
ଏ କପି ସବ ସୁଗ୍ରୀବ ସମାନା। ଇନ୍ହ ସମ କୋଟିନ୍ହ ଗନଇ କୋ ନାନା।।
ରାମ କୃପାଁ ଅତୁଲିତ ବଲ ତିନ୍ହହୀଂ। ତୃନ ସମାନ ତ୍ରେଲୋକହି ଗନହୀଂ।।
ଅସ ମୈଂ ସୁନା ଶ୍ରବନ ଦସକଂଧର। ପଦୁମ ଅଠାରହ ଜୂଥପ ବଂଦର।।
ନାଥ କଟକ ମହଁ ସୋ କପି ନାହୀଂ। ଜୋ ନ ତୁମ୍ହହି ଜୀତୈ ରନ ମାହୀଂ।।
ପରମ କ୍ରୋଧ ମୀଜହିଂ ସବ ହାଥା। ଆୟସୁ ପୈ ନ ଦେହିଂ ରଘୁନାଥା।।
ସୋଷହିଂ ସିଂଧୁ ସହିତ ଝଷ ବ୍ୟାଲା। ପୂରହୀଂ ନ ତ ଭରି କୁଧର ବିସାଲା।।
ମର୍ଦି ଗର୍ଦ ମିଲବହିଂ ଦସସୀସା। ଐସେଇ ବଚନ କହହିଂ ସବ କୀସା।।
ଗର୍ଜହିଂ ତର୍ଜହିଂ ସହଜ ଅସଂକା। ମାନହୁ ଗ୍ରସନ ଚହତ ହହିଂ ଲଂକା।।
ଦୋ0–ସହଜ ସୂର କପି ଭାଲୁ ସବ ପୁନି ସିର ପର ପ୍ରଭୁ ରାମ।
ରାବନ କାଲ କୋଟି କହୁ ଜୀତି ସକହିଂ ସଂଗ୍ରାମ।।55।।
ରାମ ତେଜ ବଲ ବୁଧି ବିପୁଲାଈ। ସେଷ ସହସ ସତ ସକହିଂ ନ ଗାଈ।।
ସକ ସର ଏକ ସୋଷି ସତ ସାଗର। ତବ ଭ୍ରାତହି ପୂଁଛେଉ ନୟ ନାଗର।।
ତାସୁ ବଚନ ସୁନି ସାଗର ପାହୀଂ। ମାଗତ ପଂଥ କୃପା ମନ ମାହୀଂ।।
ସୁନତ ବଚନ ବିହସା ଦସସୀସା। ଜୌଂ ଅସି ମତି ସହାୟ କୃତ କୀସା।।
ସହଜ ଭୀରୁ କର ବଚନ ଦୃଢାଈ। ସାଗର ସନ ଠାନୀ ମଚଲାଈ।।
ମୂଢ ମୃଷା କା କରସି ବଡାଈ। ରିପୁ ବଲ ବୁଦ୍ଧି ଥାହ ମୈଂ ପାଈ।।
ସଚିବ ସଭୀତ ବିଭୀଷନ ଜାକେଂ। ବିଜୟ ବିଭୂତି କହାଁ ଜଗ ତାକେଂ।।
ସୁନି ଖଲ ବଚନ ଦୂତ ରିସ ବାଢୀ। ସମୟ ବିଚାରି ପତ୍ରିକା କାଢୀ।।
ରାମାନୁଜ ଦୀନ୍ହୀ ୟହ ପାତୀ। ନାଥ ବଚାଇ ଜୁଡାବହୁ ଛାତୀ।।
ବିହସି ବାମ କର ଲୀନ୍ହୀ ରାବନ। ସଚିବ ବୋଲି ସଠ ଲାଗ ବଚାବନ।।
ଦୋ0–ବାତନ୍ହ ମନହି ରିଝାଇ ସଠ ଜନି ଘାଲସି କୁଲ ଖୀସ।
ରାମ ବିରୋଧ ନ ଉବରସି ସରନ ବିଷ୍ନୁ ଅଜ ଈସ।।56(କ)।।
କୀ ତଜି ମାନ ଅନୁଜ ଇବ ପ୍ରଭୁ ପଦ ପଂକଜ ଭୃଂଗ।
ହୋହି କି ରାମ ସରାନଲ ଖଲ କୁଲ ସହିତ ପତଂଗ।।56(ଖ)।।
ସୁନତ ସଭୟ ମନ ମୁଖ ମୁସୁକାଈ। କହତ ଦସାନନ ସବହି ସୁନାଈ।।
ଭୂମି ପରା କର ଗହତ ଅକାସା। ଲଘୁ ତାପସ କର ବାଗ ବିଲାସା।।
କହ ସୁକ ନାଥ ସତ୍ୟ ସବ ବାନୀ। ସମୁଝହୁ ଛାଡି ପ୍ରକୃତି ଅଭିମାନୀ।।
ସୁନହୁ ବଚନ ମମ ପରିହରି କ୍ରୋଧା। ନାଥ ରାମ ସନ ତଜହୁ ବିରୋଧା।।
ଅତି କୋମଲ ରଘୁବୀର ସୁଭାଊ। ଜଦ୍ୟପି ଅଖିଲ ଲୋକ କର ରାଊ।।
ମିଲତ କୃପା ତୁମ୍ହ ପର ପ୍ରଭୁ କରିହୀ। ଉର ଅପରାଧ ନ ଏକଉ ଧରିହୀ।।
ଜନକସୁତା ରଘୁନାଥହି ଦୀଜେ। ଏତନା କହା ମୋର ପ୍ରଭୁ କୀଜେ।
ଜବ ତେହିଂ କହା ଦେନ ବୈଦେହୀ। ଚରନ ପ୍ରହାର କୀନ୍ହ ସଠ ତେହୀ।।
ନାଇ ଚରନ ସିରୁ ଚଲା ସୋ ତହାଁ। କୃପାସିଂଧୁ ରଘୁନାୟକ ଜହାଁ।।
କରି ପ୍ରନାମୁ ନିଜ କଥା ସୁନାଈ। ରାମ କୃପାଁ ଆପନି ଗତି ପାଈ।।
ରିଷି ଅଗସ୍ତି କୀଂ ସାପ ଭବାନୀ। ରାଛସ ଭୟଉ ରହା ମୁନି ଗ୍ୟାନୀ।।
ବଂଦି ରାମ ପଦ ବାରହିଂ ବାରା। ମୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମ କହୁଁ ପଗୁ ଧାରା।।
ଦୋ0-ବିନୟ ନ ମାନତ ଜଲଧି ଜଡ ଗଏ ତୀନ ଦିନ ବୀତି।
ବୋଲେ ରାମ ସକୋପ ତବ ଭୟ ବିନୁ ହୋଇ ନ ପ୍ରୀତି।।57।।
ଲଛିମନ ବାନ ସରାସନ ଆନୂ। ସୋଷୌଂ ବାରିଧି ବିସିଖ କୃସାନୂ।।
ସଠ ସନ ବିନୟ କୁଟିଲ ସନ ପ୍ରୀତୀ। ସହଜ କୃପନ ସନ ସୁଂଦର ନୀତୀ।।
ମମତା ରତ ସନ ଗ୍ୟାନ କହାନୀ। ଅତି ଲୋଭୀ ସନ ବିରତି ବଖାନୀ।।
କ୍ରୋଧିହି ସମ କାମିହି ହରି କଥା। ଊସର ବୀଜ ବଏଁ ଫଲ ଜଥା।।
ଅସ କହି ରଘୁପତି ଚାପ ଚଢାବା। ୟହ ମତ ଲଛିମନ କେ ମନ ଭାବା।।
ସଂଘାନେଉ ପ୍ରଭୁ ବିସିଖ କରାଲା। ଉଠୀ ଉଦଧି ଉର ଅଂତର ଜ୍ବାଲା।।
ମକର ଉରଗ ଝଷ ଗନ ଅକୁଲାନେ। ଜରତ ଜଂତୁ ଜଲନିଧି ଜବ ଜାନେ।।
କନକ ଥାର ଭରି ମନି ଗନ ନାନା। ବିପ୍ର ରୂପ ଆୟଉ ତଜି ମାନା।।
ଦୋ0-କାଟେହିଂ ପଇ କଦରୀ ଫରଇ କୋଟି ଜତନ କୋଉ ସୀଂଚ।
ବିନୟ ନ ମାନ ଖଗେସ ସୁନୁ ଡାଟେହିଂ ପଇ ନବ ନୀଚ।।58।।
ସଭୟ ସିଂଧୁ ଗହି ପଦ ପ୍ରଭୁ କେରେ। ଛମହୁ ନାଥ ସବ ଅବଗୁନ ମେରେ।।
ଗଗନ ସମୀର ଅନଲ ଜଲ ଧରନୀ। ଇନ୍ହ କଇ ନାଥ ସହଜ ଜଡ କରନୀ।।
ତବ ପ୍ରେରିତ ମାୟାଁ ଉପଜାଏ। ସୃଷ୍ଟି ହେତୁ ସବ ଗ୍ରଂଥନି ଗାଏ।।
ପ୍ରଭୁ ଆୟସୁ ଜେହି କହଁ ଜସ ଅହଈ। ସୋ ତେହି ଭାଁତି ରହେ ସୁଖ ଲହଈ।।
ପ୍ରଭୁ ଭଲ କୀନ୍ହୀ ମୋହି ସିଖ ଦୀନ୍ହୀ। ମରଜାଦା ପୁନି ତୁମ୍ହରୀ କୀନ୍ହୀ।।
ଢୋଲ ଗବାଁର ସୂଦ୍ର ପସୁ ନାରୀ। ସକଲ ତାଡନା କେ ଅଧିକାରୀ।।
ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ ମୈଂ ଜାବ ସୁଖାଈ। ଉତରିହି କଟକୁ ନ ମୋରି ବଡାଈ।।
ପ୍ରଭୁ ଅଗ୍ୟା ଅପେଲ ଶ୍ରୁତି ଗାଈ। କରୌଂ ସୋ ବେଗି ଜୌ ତୁମ୍ହହି ସୋହାଈ।।
ଦୋ0-ସୁନତ ବିନୀତ ବଚନ ଅତି କହ କୃପାଲ ମୁସୁକାଇ।
ଜେହି ବିଧି ଉତରୈ କପି କଟକୁ ତାତ ସୋ କହହୁ ଉପାଇ।।59।।
ନାଥ ନୀଲ ନଲ କପି ଦ୍ବୌ ଭାଈ। ଲରିକାଈ ରିଷି ଆସିଷ ପାଈ।।
ତିନ୍ହ କେ ପରସ କିଏଁ ଗିରି ଭାରେ। ତରିହହିଂ ଜଲଧି ପ୍ରତାପ ତୁମ୍ହାରେ।।
ମୈଂ ପୁନି ଉର ଧରି ପ୍ରଭୁତାଈ। କରିହଉଁ ବଲ ଅନୁମାନ ସହାଈ।।
ଏହି ବିଧି ନାଥ ପୟୋଧି ବଁଧାଇଅ। ଜେହିଂ ୟହ ସୁଜସୁ ଲୋକ ତିହୁଁ ଗାଇଅ।।
ଏହି ସର ମମ ଉତ୍ତର ତଟ ବାସୀ। ହତହୁ ନାଥ ଖଲ ନର ଅଘ ରାସୀ।।
ସୁନି କୃପାଲ ସାଗର ମନ ପୀରା। ତୁରତହିଂ ହରୀ ରାମ ରନଧୀରା।।
ଦେଖି ରାମ ବଲ ପୌରୁଷ ଭାରୀ। ହରଷି ପୟୋନିଧି ଭୟଉ ସୁଖାରୀ।।
ସକଲ ଚରିତ କହି ପ୍ରଭୁହି ସୁନାବା। ଚରନ ବଂଦି ପାଥୋଧି ସିଧାବା।।
ଛଂ0-ନିଜ ଭବନ ଗବନେଉ ସିଂଧୁ ଶ୍ରୀରଘୁପତିହି ୟହ ମତ ଭାୟଊ।
ୟହ ଚରିତ କଲି ମଲହର ଜଥାମତି ଦାସ ତୁଲସୀ ଗାୟଊ।।
ସୁଖ ଭବନ ସଂସୟ ସମନ ଦବନ ବିଷାଦ ରଘୁପତି ଗୁନ ଗନା।।
ତଜି ସକଲ ଆସ ଭରୋସ ଗାବହି ସୁନହି ସଂତତ ସଠ ମନା।।
ଦୋ0-ସକଲ ସୁମଂଗଲ ଦାୟକ ରଘୁନାୟକ ଗୁନ ଗାନ।
ସାଦର ସୁନହିଂ ତେ ତରହିଂ ଭବ ସିଂଧୁ ବିନା ଜଲଜାନ।।60।।
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମଚରିତମାନସେ ସକଲକଲିକଲୁଷବିଧ୍ବଂସନେ
ପଞ୍ଚମଃ ସୋପାନଃ ସମାପ୍ତଃ।
ସମ୍ପୂର୍ଣ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ ପାଠ,
(ଇତି ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ ସମାପ୍ତ)
|| ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ ସମାପନ ଦୋହା ||
କଥା ବିସର୍ଜନ ହୋତ ହୈ,
ସୁନହୁ ବୀର ହନୁମାନ।
ଜୋ ଜନ ଜହାଁ ସେ ଆତ ହୈ,
ଜହ ତହ କରୋ ପ୍ରୟାଣ।।
ରାମ ଲଖନ ସିୟା ଜାନକୀ,
ସଦା କରହୂଁ କଲ୍ୟାଣ।
ରାମାୟଣ ବୈକୁଣ୍ଠ କୀ,
ବିଦା ହୋତ ହନୁମାନ।।
ସିୟାବର ରାମଚଂଦ୍ର କୀ ଜୟ।
ପବନସୁତ ହନୁମାନ କୀ ଜୟ।