ପଞ୍ଚ ଦେବତା (ଶ୍ରୀଗଣେଶ, ଶ୍ରୀମନ୍ ନାରାୟଣ, ଶ୍ରୀଶିବ, ମା’ ଦୁର୍ଗା, ଶ୍ରୀମନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ)
ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି ତଥା ସନାତନ ଧର୍ମରେ ଦେବଦେବୀଙ୍କର ପୂଜା କରିବାର ଏକ ବିଶେଷ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଏହି ପରମ୍ପରାରେ **'ପଞ୍ଚ ଦେବତା'**ଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅତୁଳନୀୟ। ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ଦେବତା ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଏହି ପଞ୍ଚ ଦେବତାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି:
୧. ଶ୍ରୀ ଗଣେଶ (ବିଘ୍ନ ବିନାଶକ)
୨. ଶ୍ରୀ ବାସୁଦେବ (ବିଷ୍ଣୁ) (ପାଳନକର୍ତ୍ତା)
୩. ଶ୍ରୀ ଶିବ (ସଂହାରକର୍ତ୍ତା ଓ କଲ୍ୟାଣକାରୀ)
୪. ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା (ଶକ୍ତି ଓ ପରାକ୍ରମର ଦେବୀ)
୫. ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ (ଜୀବନ ଓ ଆଲୋକର ଦାତା)
ପଞ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ କାହିଁକି?
ପଞ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର ପୂଜା କରିବାର ପ୍ରଥାକୁ 'ପଞ୍ଚୋପାସନା' କୁହାଯାଏ। ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୂଜା ବିଧି ଅଧିକ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି:
ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ଏକତା: ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୂଳତଃ ଗୋଟିଏ ହିଁ ପରମ ଶକ୍ତିର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପ। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ସ୍ଥାପନ କରେ।
ସନ୍ତୁଳିତ ଜୀବନ: ଆମ ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଯଥା ଶୁଭାରମ୍ଭ (ଗଣେଶ), ପାଳନ (ବିଷ୍ଣୁ), କଲ୍ୟାଣ (ଶିବ), ଶକ୍ତି (ଦୁର୍ଗା) ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ପାଇଁ ଏମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଆବଶ୍ୟକ।
ସଂକ୍ଷେପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା
ଦେବତା ମହତ୍ତ୍ୱ ପୂଜାର ଲାଭ
ଶ୍ରୀ ଗଣେଶ ପ୍ରଥମ ପୂଜ୍ୟ, ବିଘ୍ନହର୍ତ୍ତା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ସମାପନ ହୁଏ।
ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ ପୃଥିବୀର ପାଳନକର୍ତ୍ତା ଶାନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ହୁଏ।
ଶ୍ରୀ ଶିବ ବିଶ୍ୱର ସଂହାରକ ଓ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ମୋକ୍ଷ, ଭୟମୁକ୍ତି ଓ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା ଆଦ୍ୟା ଶକ୍ତି ଓ ଦୁଷ୍ଟ ବିନାଶିନୀ ବଳ, ସାହସ ଓ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ, ଜୀବନ ଓ ଉତ୍ତାପର ଦେବତା ସୁସ୍ଥ
କିପରି କରିବେ ପୂଜା?
ପଞ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ପୂଜା କରିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମନ୍ଦିରରେ ହେଉ କିମ୍ବା ଘରେ, ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀ ଗଣେଶଙ୍କର ଆରାଧନା କରି ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏଥିପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପୀଢ଼ି କିମ୍ବା ଆସନରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରତିମା ବା ଫଟୋ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ମନ୍ତ୍ର: ସାଧାରଣତଃ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଏକ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜପ କରାଯାଏ:
ଗଣେଶ: ଓଁ ଗଣେଶାୟ ନମଃ
ଓଁ ଗଣାନାଂ ତ୍ୱା ଗଣପତିଂ ହବାମହେ।
ପ୍ରିୟାଣାଂ ତ୍ୱା ପ୍ରିୟପତିଂ ହବାମହେ।
ନିଧିନାଂ ତ୍ୱା ନିଧିପତିଂ ହବାମହେ।
ଵସୋ ମମ।
(ଶୁକ୍ଳୟଜୁର୍ବେଦ)
ବିଷ୍ଣୁ: ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ
ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦଂ ସଦା ପଶ୍ୟନ୍ତି ସୂରୟଃ।
ଦିବୀଵ ଚକ୍ଷୁରାତତମ୍॥
ଦିବୀଵ ଚକ୍ଷୁରାତତମ୍॥
ଶିବ: ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ
ଓଁ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଂ ଯଜାମହେ ସୁଗନ୍ଧିଂ ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍।
ଉର୍ଵାରୁକମିଵ ବନ୍ଧନାନ୍ ମୃତ୍ୟୋର୍ମୁକ୍ଷୀୟ ମାମୃତାତ୍॥
ଉର୍ଵାରୁକମିଵ ବନ୍ଧନାନ୍ ମୃତ୍ୟୋର୍ମୁକ୍ଷୀୟ ମାମୃତାତ୍॥
ଦୁର୍ଗା: ଓଁ ଦୁର୍ଗାୟୈ ନମଃ / ଓଁ ଐ ହ୍ମୀ କ୍ଲିଂ ଚାମୁଣ୍ଡାୟୈ ନମଃ
ଓଁ ଅମ୍ବେ ଅମ୍ବିକେ ଅମ୍ବାଲିକେ ନମାନୟତି କଶ୍ଚନ।
ସସତ୍ସ୍ୟକଶ୍ଚକଃ ସୁଭଦ୍ରିକାଂ କାମ୍ପୀଳବାସିନୀଂ॥
ସସତ୍ସ୍ୟକଶ୍ଚକଃ ସୁଭଦ୍ରିକାଂ କାମ୍ପୀଳବାସିନୀଂ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ: ଓଁ ସୂର୍ଯ୍ୟାୟ ନମଃ / ଓଁ ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣାୟ ନମଃ ।
ଆ କୃଷ୍ଣେନ ରଜସା ବର୍ତମାନୋ ନିଵେଶୟନ୍ନମୃତଂ ମର୍ତ୍ୟଞ୍ଚ।
ହିରଣ୍ୟୟେନ ସଵିତା ରଥେନ ଦେଵୋ ଯାତି ଭୁଵନାନି ପଶ୍ୟନ୍॥
ହିରଣ୍ୟୟେନ ସଵିତା ରଥେନ ଦେଵୋ ଯାତି ଭୁଵନାନି ପଶ୍ୟନ୍॥
ଯଦି ଆପଣ ନିଜ ଜୀବନରେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ପଞ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଧି ମୁତାବକ ନିଶ୍ଚୟ ଆରାଧନା କରନ୍ତୁ।
ଆପଣ ପୂଜା କରିବାର କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଭଲ ପାଆନ୍ତି, କମେଣ୍ଟରେ ନିଶ୍ଚୟ ଜଣାନ୍ତୁ!